Cao Thắng
Cao Thắng (1864 – 1893) là một thủ lĩnh nghĩa quân và nhà quân sự tiêu biểu trong phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX. Ông là cánh tay phải của cụ Phan Đình Phùng trong cuộc khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896), nổi tiếng với tài tổ chức, chỉ huy và sáng tạo vũ khí.
Sinh trong gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ Cao Thắng đã tham gia các cuộc nổi dậy chống Pháp ở quê nhà. Khi phong trào Cần Vương bùng nổ (1885), ông đã trở thành thủ lĩnh một đội nghĩa binh địa phương. Năm 1886, ông cùng em trai Cao Nữu đem quân theo Phan Đình Phùng, được trọng dụng và giao chức Quản cơ, phụ trách xây dựng lực lượng.
Cao Thắng thể hiện tài năng tổ chức và kỹ thuật quân sự xuất sắc. Ông chỉ huy nghĩa quân lập căn cứ Thượng Bồng – Hạ Bồng, xây hệ thống đồn lũy từ Vụ Quang đến Ngàn Trươi. Đặc biệt, ông cùng thợ rèn chế tạo thành công súng trường theo mẫu Pháp 1874 – loại “súng Cao Thắng” – khiến cả sĩ quan và kỹ sư Pháp phải kinh ngạc. Thành tựu này giúp nghĩa quân tăng đáng kể sức chiến đấu.



