Cao Thắng – Kỹ Sư Quân Sự Của Phong Trào Cần Vương
Vũ Thị Bích Việt
Cao Thắng (1864 – 1893) quê ở Hương Sơn, Hà Tĩnh. Ông là trợ thủ đắc lực nhất của Phan Đình Phùng trong Cuộc khởi nghĩa Hương Khê và là một thiên tài quân sự, kỹ sư cơ khí tự học tài ba của dân tộc.
Tham gia nghĩa quân Hương Khê từ những ngày đầu, Cao Thắng được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng và sản xuất vũ khí. Nhận thấy vũ khí thô sơ không thể chọi lại súng đạn hiện đại của Pháp, ông đã tìm cách lấy được một số khẩu súng gập của Pháp (kiểu năm 1874), sau đó cùng các thợ rèn thủ công tháo rời từng bộ phận để nghiên cứu.
Với trí thông minh thiên bẩm, Cao Thắng đã chỉ huy đúc thành công hàng trăm khẩu súng rãnh xoắn theo kiểu súng Pháp, trang bị cho nghĩa quân. Súng do Cao Thắng chế tạo có độ chính xác cao, làm cho quân Pháp cực kỳ kinh ngạc.
Tháng 11/1893, trong một trận tấn công đồn Nỏ Mới (Thừa Thiên Huế), Cao Thắng đã anh dũng hy sinh khi mới 29 tuổi. Sự ra đi của ông là một tổn thất vô cùng to lớn cho phong trào Hương Khê và nền quân sự kháng chiến nước nhà.
