Cao Xuân Thọ – Người đội trưởng phá bom giữ mạch máu giao thông cho Chiến dịch Điện Biên Phủ
Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 đã đi vào lịch sử dân tộc như một bản anh hùng ca bất diệt, thể hiện ý chí quật cường và sức mạnh đoàn kết của quân và dân Việt Nam. Để làm nên chiến thắng ấy, bên cạnh những chiến sĩ trực tiếp chiến đấu nơi trận tuyến còn có những lực lượng thầm lặng ngày đêm mở đường, vận chuyển lương thực, đạn dược và bảo đảm giao thông cho chiến dịch. Trong số đó, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Cao Xuân Thọ là một tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh quên mình vì Tổ quốc.
Đồng chí Cao Xuân Thọ sinh năm 1926 tại xã Hoằng Giang, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, với lòng yêu nước nồng nàn, năm 1946 đồng chí đã tham gia Đội Tự vệ Thủ đô. Hai năm sau, đồng chí tình nguyện lên đường nhập ngũ, tiếp tục cống hiến tuổi trẻ cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Không quản gian khổ, Cao Xuân Thọ luôn sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất. Khi lực lượng Thanh niên xung phong được thành lập năm 1953 với mật danh Đoàn X-P, đồng chí tiếp tục tham gia và nhanh chóng trở thành một cán bộ chỉ huy gương mẫu. Trước yêu cầu cấp bách của chiến trường, Đoàn Thanh niên xung phong quyết định thành lập các đội phá bom nổ chậm để bảo đảm giao thông vận tải phục vụ mặt trận Điện Biên Phủ.
Đồng chí Cao Xuân Thọ được giao trọng trách Đội trưởng Đội phá bom thuộc Đại đội 404, Đội Thanh niên xung phong 40. Nhiệm vụ của đơn vị là phá bom, thông đường tại ngã ba Cò Nòi và đường ngầm Hát Lót thuộc tỉnh Sơn La ngày nay. Đây là những tuyến giao thông huyết mạch, nơi hàng vạn lượt dân công, bộ đội, xe thồ và đoàn vận tải phải đi qua để tiếp tế cho mặt trận Điện Biên Phủ.
Nhận thấy tầm quan trọng của các tuyến đường này, thực dân Pháp liên tục sử dụng máy bay ném bom hòng cắt đứt nguồn tiếp tế của ta. Hàng ngày, bom đạn trút xuống dày đặc khiến nhiều đoạn đường bị phá hủy, xuất hiện hàng loạt bom nổ chậm cực kỳ nguy hiểm. Nếu không được xử lý kịp thời, việc vận chuyển lương thực, đạn dược và vũ khí cho chiến trường sẽ bị đình trệ.
Trong hoàn cảnh ấy, Cao Xuân Thọ và đồng đội luôn là những người có mặt đầu tiên tại các trọng điểm đánh phá. Bất chấp hiểm nguy, họ trực tiếp tiếp cận những quả bom chưa nổ để tháo gỡ, phá hủy hoặc di chuyển ra khỏi khu vực giao thông. Mỗi lần làm nhiệm vụ là một lần đối mặt với lằn ranh sinh tử, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.
Với bản lĩnh, sự gan dạ và tinh thần trách nhiệm cao, đồng chí Cao Xuân Thọ đã cùng đồng đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm giao thông thông suốt. Những con đường được mở lại ngay sau mỗi trận bom đã góp phần duy trì nguồn tiếp tế liên tục cho chiến trường Điện Biên Phủ, tạo điều kiện để quân ta giành thắng lợi quyết định.
Chiến công của những người thanh niên xung phong phá bom không ồn ào như những trận đánh trên chiến hào, nhưng lại là mắt xích vô cùng quan trọng trong chuỗi chiến thắng của dân tộc. Họ đã biến những cung đường bom đạn thành những tuyến vận tải an toàn, góp phần làm nên hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn.
Ngày nay, khi nhắc đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, chúng ta không chỉ nhớ đến những chiến sĩ trực tiếp cầm súng chiến đấu mà còn trân trọng những người anh hùng thầm lặng như Cao Xuân Thọ. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là biểu tượng đẹp của tinh thần xung kích, dám nghĩ, dám làm, dám hy sinh vì nhiệm vụ chung.
Ngọn lửa nhiệt huyết của người đội trưởng phá bom năm ấy vẫn mãi là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ hôm nay, nhắc nhở mỗi người hãy sống có lý tưởng, có trách nhiệm và không ngừng cống hiến để xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.



