Cậu bé chăn trâu báo động

Vào thời Hoa Lư, ở vùng đồng cỏ gần Gia Viễn có một cậu bé chăn trâu tên Đoàn. Cậu sống cùng ông bà và mỗi ngày đều dẫn trâu ra bãi cỏ gần núi. Dù còn nhỏ, Đoàn rất tinh ý và quen thuộc với mọi lối đi quanh khu vực núi đá. Một buổi chiều, khi đang chăn trâu, cậu phát hiện một nhóm người lạ di chuyển rất nhanh theo đường mòn, mang theo vũ khí giấu trong bao tải. Đoàn lập tức nhận ra đó là quân giặc đang tìm cách vòng qua để đánh úp kinh thành Hoa Lư. Cậu rất sợ, nhưng biết rằng nếu chần chừ thì sẽ rất nguy hiểm. Đoàn nhanh trí chạy lên một gò đất cao, nơi có thể nhìn thấy cả cánh đồng và núi xa. Cậu dùng chiếc tù và treo ở cổ thổi thật mạnh. “U… u… u…” Tiếng tù và vang xa khắp thung lũng, khiến quân triều đình ở gần đó chú ý ngay. Quân giặc cũng nghe thấy tiếng động, tưởng đã bị phát hiện nên bắt đầu rối loạn đội hình. Nhờ tín hiệu kịp thời, quân triều đình nhanh chóng chặn đường và bao vây nhóm giặc. Sau đó, vị tướng hỏi: — Sao con lại dám ở một mình giữa vùng nguy hiểm như vậy? Đoàn trả lời: — Con chỉ muốn trâu và làng mình được yên bình. Từ đó, người dân Hoa Lư luôn nhắc về cậu bé chăn trâu báo động — người đã dùng một tiếng tù và nhỏ bé để cứu cả vùng đất khỏi nguy cơ bị tập kích.