Cậu bé chăn trâu bước vào cuộc chiến

Cả không gian như lặng đi khi cựu chiến binh Nguyễn Lô (phường Hương An), tuổi đã ngoài 90, chậm rãi kể lại những năm tháng đầu tiên cầm súng. Giọng nói không còn khỏe nhưng từng địa danh, từng trận đánh và những người đồng đội đã ngã xuống vẫn hiện lên rõ ràng trong ký ức của ông. Và qua lời kể mộc mạc, ông đưa người nghe trở về “một thời hoa lửa”, nơi tuổi trẻ của ông và bao đồng đội gắn liền với chiến tranh và sự hy sinh.

Năm 1953, khi mới 15 - 16 tuổi, ông vẫn là một cậu bé chăn trâu vùng quê ở Huế. Thời điểm đó, thực dân Pháp liên tục bắt lính, cưỡng ép thanh niên đi làm tay sai. “Ở nhà cũng không yên. Không đi thì chúng bắt, chúng đánh. Mình còn nhỏ nhưng lúc nào cũng lo bị bắt lính”, ông Nguyễn Lô nhớ lại.

Nỗi lo ấy, cùng truyền thống cách mạng của gia đình, đã thôi thúc cậu bé rời lũy tre làng để theo cách mạng. Vì hoàn cảnh nghèo khó, trước đó ông gần như chưa được học hành. Vào đơn vị, các cán bộ vừa dạy đánh giặc, vừa dạy chữ. Với người lính trẻ năm ấy, con đường cầm súng cũng là con đường mở ra tri thức.

Trận tiến công đồn An Hòa là trận đánh đầu tiên ông tham gia, mở đầu quãng thời gian gần hai mươi năm chinh chiến của ông. Từ chiến sĩ địa phương, ông được điều động vào lực lượng chủ lực, chiến đấu tại nhiều mặt trận ở Thừa Thiên Huế như Phong Điền, La Chữ, Khe Tre…

Sau nhiều năm chiến đấu, ông được Quân khu điều động giữ cương vị Huyện đội phó huyện Hương Trà, tiếp tục tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 trước khi bị thương nặng vào năm 1971.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về những trận đánh và những đồng đội mãi mãi nằm lại vẫn chưa bao giờ phai nhạt. Với người lính già, đó không chỉ là ký ức chiến tranh, mà còn là tuổi xuân của cả một thế hệ đã gửi lại nơi chiến trường để đất nước có được hòa bình hôm nay. Chính từ những câu chuyện ấy, nhiều đoàn viên, thanh niên thêm thấm thía rằng độc lập, tự do được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ đi trước.