CẬU BÉ DẪN ĐƯỜNG CHO BỘ ĐỘI

Sáng ngày 2 tháng 9 năm 1945, quảng trường Ba Đình chật kín người. Ai cũng hồi hộp chờ thời khắc lịch sử khi bản Tuyên ngôn Độc lập được công bố. Giữa biển người ấy có Nguyễn Bá Khoản — một người thợ ảnh mang theo chiếc máy ảnh cũ kỹ đã theo ông suốt nhiều năm.

Khi Hồ Chí Minh bước lên lễ đài, cả quảng trường im phăng phắc. Nguyễn Bá Khoản run run đưa máy ảnh lên. Ông biết mình đang đứng trước khoảnh khắc không bao giờ lặp lại của dân tộc.

Đúng lúc Bác Hồ đọc câu:
“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập…”
ông bấm máy.

Tiếng “tách” vang lên rất nhỏ giữa hàng vạn con người, nhưng bức ảnh ấy sau này trở thành một trong những tư liệu lịch sử quý giá nhất của Việt Nam.

Nhiều năm sau, ông kể rằng lúc ấy tay mình run đến mức tưởng không thể chụp nổi. Nhưng ông hiểu: có những khoảnh khắc mà cả đời người chỉ được chứng kiến một lần.

Năm ấy, Kim Đồng chỉ là một cậu bé vùng núi Cao Bằng. Dáng người nhỏ bé, gương mặt lúc nào cũng lấm lem bùn đất, chẳng ai nghĩ cậu đang làm nhiệm vụ liên lạc cho cách mạng.

Mỗi ngày, Kim Đồng giả vờ chăn bò hoặc đi kiếm củi để đưa thư cho cán bộ. Những con đường rừng quanh co đầy lính canh nhưng cậu chưa từng để lộ bí mật.

Một buổi sáng mùa đông, trong lúc dẫn đường cho cán bộ họp bí mật, Kim Đồng phát hiện lính địch đang kéo tới. Không kịp báo bằng lời, cậu lập tức chạy vụt ra cánh đồng làm tín hiệu đánh lạc hướng.

Tiếng súng nổ vang giữa núi rừng. Các cán bộ an toàn rút lui, còn Kim Đồng ngã xuống bên bờ suối lạnh giá.

Người dân trong vùng kể rằng hôm ấy trời Cao Bằng rất lạnh, nhưng lòng yêu nước của cậu bé nhỏ tuổi ấy lại nóng hơn bất cứ ngọn lửa nào.