Cậu bé dũng sĩ diệt Mỹ Đoàn Văn Luyện

Năm 1965, chiến trường Bình Sơn, Quảng Ngãi chìm trong khói lửa khi lính thủy đánh bộ Mỹ đổ bộ vào Chu Lai và mở rộng chiếm đóng các xã ven biển. Những làng quê yên bình bỗng trở thành chiến trường ác liệt. Trong hoàn cảnh ấy, có một cậu bé mới 13 tuổi tên Đoàn Văn Luyện, quê ở xã Bình Thạnh (nay thuộc xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi), đã sớm tham gia làm liên lạc, trinh sát cho lực lượng cách mạng.

Với vóc dáng nhỏ bé và gương mặt ngây thơ, Luyện thường được lính Mỹ ít để ý khi đi lại trong vùng chúng chiếm đóng. Cậu ghi nhớ từng con đường, vị trí chốt gác, nơi đóng quân và quy luật tuần tra của đối phương để báo lại cho du kích. Chính sự gan dạ và mưu trí ấy đã giúp lực lượng cách mạng nắm chắc tình hình địch.

Một ngày năm 1965, tại chốt Xã An, Luyện phát hiện những quả lựu đạn do lính Mỹ bố trí. Chờ đúng thời cơ, cậu đã mưu trí sử dụng chính số lựu đạn đó để đánh trả đối phương. Trận đánh diễn ra bất ngờ, làm 13 lính Mỹ thiệt mạng và một tên khác bị thương. Chiến công của cậu nhanh chóng lan khắp chiến trường Quảng Ngãi, trở thành biểu tượng của phong trào "Tuổi nhỏ, chí lớn, làm việc anh hùng". Sau chiến công ấy, Đoàn Văn Luyện được phong tặng danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ" khi mới 13 tuổi.

Cuối năm 1966, Đoàn Văn Luyện được dự Đại hội Dũng sĩ diệt Mỹ và Chiến sĩ thi đua miền Trung. Cùng đoàn đại biểu Khu V do đồng chí Võ Chí Công dẫn đầu, cậu vượt Trường Sơn ra Hà Nội và vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác Hồ ân cần ôm hôn, hỏi thăm và căn dặn các thiếu niên phải tiếp tục học tập, rèn luyện để sau này xây dựng đất nước. Những lời dạy ấy trở thành động lực theo ông suốt cuộc đời.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh cậu bé Đoàn Văn Luyện với lòng dũng cảm, trí thông minh và tinh thần yêu nước vẫn được nhắc đến trong các câu chuyện về chiến trường Quảng Ngãi. Chiến công của ông không chỉ góp phần cổ vũ phong trào thi đua đánh Mỹ mà còn trở thành biểu tượng đẹp về ý chí của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.