Cậu bé Nông Văn Dền và những bước chân trong rừng núi
Trịnh Phương Mai
Kim Đồng là tên gọi được biết đến rộng rãi của Nông Văn Dền, một thiếu niên người dân tộc Nùng tham gia hoạt động cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Dù tuổi đời còn rất nhỏ, Kim Đồng đã đảm nhận nhiệm vụ liên lạc và hỗ trợ các cán bộ hoạt động tại vùng Cao Bằng.
Nông Văn Dền sinh năm 1929 tại xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Ông lớn lên trong một gia đình ở vùng căn cứ cách mạng, nơi phong trào chống Pháp đã có những hoạt động từ khá sớm.
Năm 1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập tại Pác Bó, Cao Bằng. Nông Văn Dền là một trong những đội viên đầu tiên và được giao nhiệm vụ liên lạc, đưa đón cán bộ, truyền tin và theo dõi tình hình trong khu vực.
Công việc liên lạc trong thời kỳ đó đòi hỏi sự nhanh nhẹn và cẩn trọng. Những con đường rừng, địa hình hiểm trở và sự kiểm soát của quân Pháp khiến mỗi chuyến đi đều có những khó khăn riêng. Kim Đồng sử dụng sự hiểu biết về địa hình và khả năng di chuyển trong khu vực để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Năm 1943, trong một lần làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ, Kim Đồng phát hiện lực lượng địch đang tiến gần. Ông tìm cách báo động để các cán bộ kịp thời rút lui và hy sinh khi mới 14 tuổi.
Sau khi qua đời, Kim Đồng trở thành một trong những biểu tượng quen thuộc của thiếu nhi Việt Nam. Năm 1945, tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong sau này được xây dựng trên cơ sở các tổ chức thiếu nhi thời kỳ trước, và Kim Đồng được lấy làm hình tượng tiêu biểu của đội viên.
Câu chuyện về Kim Đồng thường được nhắc đến khi nói về sự tham gia của thiếu nhi trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Dù chỉ sống một quãng đời rất ngắn, những nhiệm vụ mà ông thực hiện đã trở thành một phần của ký ức lịch sử về thế hệ trẻ trong những năm tháng chiến tranh.



