CÂU CHUYỆN 10: TIẾNG ĐÀN PIANO TRONG NGÔI NHÀ SỐ 30 HOÀNG DIỆU
Phía sau ánh hào quang của một vị Đại tướng huyền thoại, người đã khiến các nguyên soái, tướng lĩnh sừng sỏ nhất của phương Tây phải cúi đầu, là một tâm hồn nghệ sĩ vô cùng lãng mạn, thanh tao và đậm chất nhân văn. Những ai từng có dịp bước chân qua cánh cổng sắt của ngôi nhà số 30 Hoàng Diệu (Hà Nội) vào những buổi chiều tà sau khi đất nước đã hòa bình, đều có thể bắt gặp một hình ảnh rất khác của vị Tổng tư lệnh: một người ông hiền từ đang thả hồn mình theo những phím đàn piano bên khung cửa sổ lộng gió.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ra trong một gia đình nhà nho tại Quảng Bình, từ nhỏ đã được tiếp thu nền giáo dục toàn diện, am hiểu cả văn hóa phương Đông lẫn phương Tây. Ít ai biết rằng, bên cạnh niềm đam mê lịch sử và luật học, ông còn có một tình yêu sâu sắc với âm nhạc, đặc biệt là những bản nhạc cổ điển của các thiên tài như Beethoven, Mozart hay Chopin. Đối với ông, âm nhạc không chỉ là một hình thức giải trí, mà là dòng suối mát lành nuôi dưỡng tâm hồn, giúp ông tìm lại sự cân bằng, thanh thản sau những giờ phút căng thẳng cân não trên bàn cờ chiến lược.
Cây đàn piano đặt ở góc phòng khách ngôi nhà số 30 Hoàng Diệu đã trở thành người bạn tri kỷ của Đại tướng suốt nhiều thập kỷ. Những ngón tay gầy guộc, từng ký những mệnh lệnh quân sự làm rung chuyển thế giới, lúc này lại lướt nhẹ nhàng, uyển chuyển trên những phím đàn đen trắng. Người ta thường nghe ông chơi bản Sonata Ánh trăng của Beethoven. Tiếng đàn trầm bổng, lúc nhẹ nhàng như tiếng gió thoảng qua vườn cây cổ thụ, lúc lại mạnh mẽ, cuồn cuộn như sóng trào, vang vọng khắp ngôi nhà cổ kính mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp.
Có lần, một người đồng chí thân cận hỏi Đại tướng rằng tại sao ông lại yêu thích bản nhạc này đến thế, Đại tướng đã mỉm cười, ánh mắt nhìn ra khoảng vườn xanh mướt ngoài cửa sổ và chậm rãi nói: "Âm nhạc của Beethoven chứa đựng một sức mạnh ý chí phi thường. Nó cho thấy con người có thể vượt qua mọi nghịch cảnh, mọi nỗi đau khổ để vươn tới cái đẹp và sự tự do. Trong chiến tranh, chúng ta cần vũ khí và lòng dũng cảm, nhưng trong hòa bình, chúng ta cần văn hóa và nghệ thuật để chữa lành những vết thương, để con người yêu thương nhau hơn."
Hình ảnh vị Đại tướng tóc bạc trắng như cước, ngồi bên cây đàn piano cũ kỹ, hòa mình vào giai điệu của âm nhạc cổ điển giữa lòng Hà Nội hòa bình là một biểu tượng tuyệt đẹp của một nhân cách lớn. Nó cho thấy một sự đối lập nhưng lại vô cùng thống nhất trong một con người: một vị tướng điều binh khiển tướng bách chiến bách thắng nhưng lại mang một trái tim yêu chuộng hòa bình, nhạy cảm với cái đẹp và nghệ thuật. Ông đánh trận không phải vì yêu thích chiến tranh, mà chính là để giành lại quyền được sống trong thanh bình, quyền được thưởng thức một tiếng đàn tự do cho mỗi người dân Việt Nam.
Tiếng đàn piano trong ngôi nhà số 30 Hoàng Diệu cứ thế vang lên qua năm tháng, như một minh chứng sống động rằng: Đỉnh cao của nghệ thuật quân sự Võ Nguyên Giáp suy cho cùng chính là chủ nghĩa nhân văn sâu sắc, là khát vọng hòa bình cháy bỏng của một tâm hồn Việt Nam thuần khiết.
