Câu chuyện 139
Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam
Đồng chí Xuân Trường tên thật là Hoàng Văn Nhủng (dân tộc Tày), sinh ngày 4/11/1909 tại xã Sóc Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Gia nhập cách mạng từ năm 1936, anh sớm khẳng định bản lĩnh khi trở thành nhân tố nòng cốt trong các phong trào thanh niên phản đế tại quê nhà. Giữa năm 1940, Xuân Trường cùng một số cán bộ tiêu biểu được cử đi đào tạo quân sự tại Liễu Châu (Quảng Tây, Trung Quốc).
Với thành tích học tập xuất sắc, sau khi về nước vào năm 1944, anh được Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp tuyển chọn vào Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
Rạng sáng ngày 5/2/1945 (tức ngày này cách đây tròn 81 năm), quân ta tổ chức tấn công đồn Đồng Mu (Bảo Lạc). Đây là một căn cứ gần biên giới Việt - Trung, được xây dựng kiên cố với lỗ châu mai và dây thép gai bọc quanh.
Giữa làn đạn ác liệt, Tiểu đội trưởng Xuân Trường đã quyết đoán chỉ huy tổ xung phong áp sát, đột nhập qua đường cửa sổ, dùng súng tiểu liên tiêu diệt gọn quân thù.
Khi băng đạn cuối cùng vừa cạn, không chút do dự, anh tiếp tục rút kiếm và súng ngắn xông vào sở chỉ huy địch. Trong nỗ lực công phá phòng tuyến cuối cùng, người chiến sĩ ấy đã bị một viên đạn nghiệt ngã găm thẳng vào lồng ngực.
Biết mình không thể tiếp tục chiến đấu, Xuân Trường nén đau, gượng dậy gọi đồng chí Thế Hậu và nói:
“Mình bị đạn rồi, cậu lấy ngay khẩu súng của mình bắn đi”
Anh ngã xuống giữa lúc tiếng súng tiến công của đồng đội rền vang khắp trận địa.
Kết quả, quân ta đã tiêu diệt 20 tên địch, bắt sống 3 tù binh, thu về 5 khẩu súng và nhiều đạn dược. Đổi lại thắng lợi ấy là sự hy sinh anh dũng của Tiểu đội trưởng Xuân Trường. Anh nằm lại khi chưa lập gia đình, hiến dâng trọn vẹn thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Để tri ân người chiến sĩ kiên trung ấy, xã Ân Quang chính thức được đổi tên thành xã Xuân Trường. Trải qua bao thăng trầm với những lần điều chỉnh địa giới hành chính, tên gọi ấy vẫn tồn tại bền vững, trở thành niềm tự hào gắn liền với quê hương của người liệt sĩ đầu tiên trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.


