Câu chuyện 19: TRẦN HƯNG ĐẠO VÀ NGHỆ THUẬT CHỜ THỜI CƠ
Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, có một điều rất đặc biệt trong cách chỉ huy của Trần Hưng Đạo: ông không bao giờ vội vàng đưa quân vào một trận chiến khi chưa có lợi thế.
Ông hiểu rằng biết chờ đúng thời điểm cũng là một cách chiến đấu.
Quân địch rất mạnh
Khi quân Nguyên – Mông tiến vào Đại Việt, chúng có lực lượng đông và kinh nghiệm chiến đấu.
Nếu quân Trần giao chiến trực diện ngay từ đầu, sẽ gặp rất nhiều bất lợi.
Trần Hưng Đạo hiểu điều đó.
Ông quyết định:
Không nóng vội.
Rút lui để bảo toàn lực lượng
Quân Trần có lúc chủ động rút khỏi những nơi quân địch tiến đến.
Thăng Long có thời điểm phải tạm thời bỏ trống.
Nhìn bên ngoài, nhiều người có thể nghĩ quân Trần đang thất thế.
Nhưng đó là một phần trong kế hoạch.
Quân Trần rút lui để:
Bảo toàn lực lượng.
Tránh tổn thất không cần thiết.
Làm quân địch mệt mỏi.
Kéo dài thời gian.
Chờ thời cơ phản công.
Quân địch bắt đầu khó khăn
Quân Nguyên – Mông càng tiến sâu vào Đại Việt càng gặp nhiều trở ngại.
Khí hậu khác biệt.
Địa hình phức tạp.
Việc vận chuyển lương thực khó khăn.
Quân lính phải chiến đấu trong một vùng đất xa lạ.
Trong khi đó, quân Trần vẫn giữ được lực lượng.
Không để cảm xúc quyết định
Nếu nóng giận, quân Trần có thể lao vào đánh ngay.
Nếu sợ hãi, quân Trần có thể đầu hàng.
Nhưng Trần Hưng Đạo không lựa chọn cả hai.
Ông giữ bình tĩnh.
Ông quan sát.
Ông chờ đợi.
Ông biết rằng:
Thời cơ chưa đến thì chưa nên hành động vội.
Khi thời cơ xuất hiện
Khi quân địch bắt đầu suy yếu, quân Trần chuyển sang phản công.
Các trận đánh liên tiếp được tổ chức.
Quân địch từ thế tiến công chuyển sang thế bị động.
Đại Việt dần giành lại thế chủ động.
Một bài học từ sự kiên nhẫn
Trong cuộc sống, nhiều người nghĩ rằng:
Làm thật nhanh = làm thật tốt.
Nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Có những việc cần phải:
Quan sát → suy nghĩ → chuẩn bị → chờ thời điểm → hành động.
Đó chính là điều Trần Hưng Đạo đã thể hiện trong cách chỉ huy.
Trong học tập cũng vậy
Khi gặp một bài toán khó, nếu đọc chưa hiểu, đừng vội viết đáp án.
Hãy đọc lại đề.
Xác định dữ kiện.
Nhớ lại kiến thức đã học.
Thử một phương pháp.
Nếu chưa được, thử phương pháp khác.
Đôi khi chỉ cần bình tĩnh thêm một chút, chúng ta sẽ tìm ra cách giải.
Trong cuộc sống
Khi xảy ra mâu thuẫn với bạn bè, nếu đang tức giận, tốt nhất không nên nói những lời làm tổn thương nhau.
Hãy bình tĩnh.
Đợi khi cả hai cùng bình tĩnh rồi nói chuyện.
Một chút kiên nhẫn có thể giúp tránh một cuộc cãi vã lớn.
Chờ đợi không có nghĩa là thụ động
Đây là điều rất quan trọng.
Trần Hưng Đạo chờ thời cơ nhưng không ngồi yên.
Trong lúc chờ đợi, ông:
Chuẩn bị quân đội.
Nghiên cứu địa hình.
Tổ chức lực lượng.
Chuẩn bị lương thực.
Tìm hiểu đối phương.
Xây dựng kế hoạch.
Vì vậy, khi thời cơ đến, quân Trần có thể hành động ngay.
Kiên nhẫn phải đi cùng chuẩn bị
Nếu chỉ chờ đợi mà không chuẩn bị, thời cơ đến cũng có thể bỏ lỡ.
Giống như một học sinh muốn đạt điểm cao.
Không thể chỉ chờ đến ngày kiểm tra rồi hy vọng may mắn.
Phải học trước.
Ôn tập trước.
Luyện tập trước.
Đến khi kiểm tra, kiến thức đã sẵn sàng.
Chiến thắng Bạch Đằng
Tinh thần chờ thời cơ được thể hiện rất rõ trong trận Bạch Đằng năm 1288.
Trần Hưng Đạo chuẩn bị trận địa cọc.
Chờ thủy triều.
Dụ quân địch vào khu vực đã chuẩn bị.
Đợi nước rút.
Sau đó mới tổng công kích.
Thời điểm được lựa chọn chính xác đã góp phần tạo nên chiến thắng vang dội.
Thông điệp
Trần Hưng Đạo cho thấy người có bản lĩnh không phải lúc nào cũng hành động ngay lập tức. Đôi khi, biết kiên nhẫn chờ đợi và chuẩn bị kỹ càng mới là cách hành động thông minh nhất.
Câu chuyện nhắc chúng ta:
Đừng nóng vội trước khó khăn. Hãy bình tĩnh, chuẩn bị thật tốt và biết nắm bắt thời cơ.
Kiên nhẫn không phải là chậm chạp. Kiên nhẫn là biết chờ đúng lúc để hành động đúng cách.
