Câu chuyện 214

Những năm giữa thập niên 60, khi chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ mở rộng trên toàn miền Nam, chiến trường Bình Định trở thành một trong những địa bàn ác liệt nhất. Trong bối cảnh ấy, những người lính đặc công đã được giao một nhiệm vụ đặc biệt. Với lòng quả cảm của mình, họ lặng lẽ tấn công vào các cơ quan đầu não của định.

Một trong số đó có chàng trai Nguyễn Văn Ất quê ở Tam Sơn, Từ Sơn, Bắc Ninh. Ông là thành viên thuộc Đoàn 36 Đặc công. Đêm 14/10/1966, trong trận tập kích sân bay Phù Cát, kế hoạch bị lộ khiến nhiều đồng đội hy sinh, ông Ất bị thương và rơi vào tay địch.

Tháng 7/1967, ông cùng gần 300 tù binh khác bị chuyển ra Phú Quốc, giam giữ tại nhà lao Cây Dừa. Đây là một trong những trại giam khét tiếng tàn bạo, kẽm gai chằng chịt, lính canh dày đặc và những trận tra tấn kéo dài triền miên.

Trong trốn địa ngục ấy, Nguyễn Văn Ất đã gặp gỡ và kết thân được với một đồng chí tên Hoàng Sơn. Ngày nọ, khi các tù binh vùng lên tiêu diệt hai tên trật tự, ông và ông Sơn đứng ra nhận trách nhiệm, bị địch nhốt trong chuồng cọp giữa nắng cháy. Chính tại nơi đó, hai ông nảy ra một kế hoạch điên rồ: "Vượt ngục bằng thùng rác".

Chiều 19/12/1970, khi lính gác quen đã với cảnh tù binh khiêng rác ra hố đổ, Nguyễn Văn Ất và Hoàng Sơn chui vào hai thùng phuy, được đồng đội khênh ra ngoài. Địch vì sợ mùi xú uế nên không kiểm tra. Đợi lúc màn đêm buông xuống, họ phá rào, bò ra khỏi bãi rác, tìm đường thoát thân.

Suốt 17 ngày lang thang trong rừng, thiếu lương thực và nước uống, hai ông vẫn bền chí, lần theo dấu người. Ngày 5/1/1971, các ông gặp đội du kích xã Dương Tơ. Sau vài phút căng thẳng nhận diện, hai người đã thành công trở về với vòng tay nhân dân.

Từ đó, Nguyễn Văn Ất và Hoàng Sơn gia nhập lực lượng du kích địa phương. Họ vừa chiến đấu, vừa xây dựng các nhóm đặc công trên đảo. Ba tháng sau, tổ đặc công do ông Ất chỉ huy lập nên nhiều chiến công hiển hách. Một trong số đó là tiêu diệt gọn địch tại khu vực Đồi Thông.

Ngày nay, người lính đặc công năm nào tuy tóc đã bạc trắng, nhưng ký ức về những ngày chiến đấu vẫn nguyên vẹn trong ánh mắt. Câu chuyện vượt ngục bằng thùng rác chính là minh chứng cho ý chí kiên cường của người chiến sĩ cách mạng trong những năm tháng chiến tranh