Câu chuyện 32: DẤU CHÂN NGƯỜI THANH NIÊN Ở LAM SƠN

DẤU CHÂN NGƯỜI THANH NIÊN Ở LAM SƠN

Chiều tháng Ba, tôi theo ông nội ra nghĩa trang liệt sĩ của xã. Gió đồng thổi nhẹ, những hàng cỏ ven mộ rung lên như tiếng thì thầm của quá khứ. Ông nội dừng lại trước một tấm bia đã nhuốm màu thời gian, chậm rãi đọc: Ngô Trí Siên – hy sinh ngày 19/03/1931.

Tôi khẽ hỏi:“Ông ơi, người này đã sống như thế nào hả ông?”

Ông nội im lặng một lúc lâu rồi nói, giọng trầm xuống:“Ngày ấy, quê mình – Lam Sơn, Đô Lương – cũng như nhiều vùng ở Nghệ An, đang trong những năm tháng rất dữ dội của phong trào cách mạng 1930–1931. Người dân cực khổ, còn những người thanh niên thì đứng lên với một niềm tin lớn: đổi lại cuộc sống tự do cho dân mình.”

Ông không kể những điều lớn lao, chỉ nói rất giản dị: có những người trẻ đã chọn đi con đường đầy hiểm nguy, và nhiều người đã không trở về.

Tôi đứng trước mộ liệt sĩ Ngô Trí Siên, lòng chợt lặng đi. Tôi không biết rõ gương mặt, không biết giọng nói của ông, nhưng tôi hình dung ra một người thanh niên của gần một thế kỷ trước – cũng có thể từng cày ruộng, từng nghe tiếng mẹ gọi giữa chiều, từng mơ những điều bình dị. Chỉ khác là, trong thời khắc đất nước cần, ông đã chọn bước đi về phía gian khó.

Ngày 19/03/1931, ông ngã xuống.

Không ồn ào.

Không kịp nói lời từ biệt.

Chỉ để lại tên mình trên một tấm bia và một khoảng lặng dài trong ký ức quê hương.

Trên đường về, ông nội nói nhỏ:
“Có những người không sống lâu, nhưng sống rất sâu trong lòng đất nước.”

Tôi hiểu rằng, mình vừa đi qua một phần lịch sử không có trong sách giáo khoa, nhưng lại hiện hữu ngay dưới chân mình.