câu chuyện 344
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Họ và tên : Lê Hoàng Thành
Lớp : 11T2
Trường : THPT Đô Lương I
Họ và tên CỰU CHIẾN BINH : Hoàng Sỹ Thái
“Đêm ở Đô Lương”
Tôi khi đó mới mười bảy tuổi, sống ở rìa huyện Đô Lương. Nhà tôi cách đồn lính không xa, nên chuyện trong đó, dù không ai nói ra, chúng tôi vẫn cảm nhận được.
Dạo ấy, không khí lạ lắm.
Lính trong đồn – người Việt cả – đi qua làng không còn cúi mặt như trước. Họ nói chuyện nhỏ lại, ánh mắt nhìn nhau cũng khác. Cha tôi bảo:
“Có chuyện lớn rồi… nhớ im lặng.”
Tôi không hiểu hết, nhưng thấy rõ một điều: họ không còn cam chịu nữa.
Những cuộc gặp trong bóng tối
Vài đêm liền, tôi thấy bóng người lặng lẽ đi về phía đồn. Không đèn, không tiếng nói. Chỉ có tiếng bước chân khẽ chạm đất.
Có lần, tôi nghe loáng thoáng một câu:
“Không thể sống mãi thế này.”
Sau này mới biết, người đứng sau những cuộc bàn bạc đó là Đội Cung.
Đêm định mệnh
Đêm hôm đó – tôi nhớ rất rõ – trời tối đen như mực.
Bỗng…
ĐOÀNG!
Một tiếng súng vang lên, rồi thêm nhiều tiếng nữa. Cả làng bật dậy.
Mẹ tôi kéo tay tôi:
“Ở yên trong nhà!”
Nhưng tôi vẫn len ra cửa. Từ xa, phía đồn lính, ánh lửa chớp lên liên hồi. Tiếng người hô lớn:
“Độc lập! Đánh Tây!”
Tôi chết lặng.
Lần đầu tiên trong đời, tôi nghe người Việt hô như thế, bằng súng, không phải bằng lời thì thầm.
Niềm hy vọng ngắn ngủi
Sáng hôm sau, tin lan khắp nơi: lính trong đồn đã nổi dậy.
Người làng tụm lại, ai cũng nói nhỏ nhưng ánh mắt sáng lên:
“Có khi… sắp hết khổ rồi.”
Tôi thấy cha tôi – người đàn ông ít khi thể hiện cảm xúc – đứng rất lâu ngoài sân, nhìn về phía đồn. Ông không nói gì, nhưng tôi biết ông đang hy vọng.
Cơn bão kéo đến
Hy vọng ấy không kéo dài.
Chỉ vài ngày sau, lính Pháp kéo về. Đông, trang bị đầy đủ, lạnh lùng.
Không còn tiếng hô nữa. Chỉ còn im lặng… và sợ hãi.
Những người bị bắt bị trói, giải qua làng. Không ai dám khóc to. Mẹ tôi quay mặt đi, còn tôi thì không dám nhìn thẳng.
Có người thì thầm:
“Họ là người của đêm hôm đó…”
Dấu ấn không thể xóa
Sau này, tôi nghe tin Đội Cung cùng nhiều người khác bị xử tử.
Nhưng điều lạ là…
Không ai trong làng quên đêm ấy.
Cha tôi nói, giọng chậm rãi:
“Họ thất bại… nhưng họ làm được một việc lớn hơn.”
Tôi hỏi:
“Là gì?”
Ông nhìn tôi:
“Làm cho người Việt tin rằng… mình có thể đứng lên.”
Nhiều năm sau…Mỗi lần đi ngang qua khu đồn cũ, tôi vẫn nhớ ánh lửa đêm đó.
Ngắn ngủi. Dữ dội. Và không thể dập tắt trong lòng người.
