Câu chuyện 388:Nhà yêu nước Nguyễn Thị Minh Khai
Tiếng xích sắt va vào nhau trong buồng giam Chợ Quán, vang lên như những nhịp trống nặng nề giữa đêm tối. Trong căn ngục ẩm thấp, trên chiếc ghế gỗ cũ kỹ, một người phụ nữ trẻ ngồi thẳng lưng. Dáng vẻ gầy gò vì những trận tra tấn triền miên, nhưng đôi mắt vẫn sáng lên như một ngọn lửa đỏ giữa màn đêm. Người phụ nữ ấy chính là Nguyễn Thị Minh Khai – Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, một trong những nữ chiến sĩ cộng sản đầu tiên của Việt Nam.

Trường THPT Nguyễn Siêu
Học sinh: Đỗ Thuỳ Dương
Lớp: 11K
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Nhà yêu nước Nguyễn Minh Khai
Tiếng xích sắt va vào nhau trong buồng giam Chợ Quán, vang lên như những nhịp trống nặng nề giữa đêm tối. Trong căn ngục ẩm thấp, trên chiếc ghế gỗ cũ kỹ, một người phụ nữ trẻ ngồi thẳng lưng. Dáng vẻ gầy gò vì những trận tra tấn triền miên, nhưng đôi mắt vẫn sáng lên như một ngọn lửa đỏ giữa màn đêm. Người phụ nữ ấy chính là Nguyễn Thị Minh Khai – Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, một trong những nữ chiến sĩ cộng sản đầu tiên của Việt Nam.
Tên cai ngục bước vào, khinh khỉnh nói:
- Đàn bà mà cũng làm cách mạng, thật nực cười!
Minh Khai ngẩng lên. Giọng bà bình thản nhưng rắn như thép tôi:
- Đàn bà cũng là người dân Việt Nam. Khi đất nước bị nô lệ, tôi không thể đứng ngoài.
Câu trả lời khiến hắn im bặt. Ánh mắt người phụ nữ bị xiềng xích kia lại sáng hơn bao giờ hết, như thể những đau đớn thể xác không đủ để khuất phục tinh thần của bà.
Minh Khai, tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh năm 1910 tại Vinh, Nghệ An. Từ nhỏ, bà đã chứng kiến cảnh người dân lao động bị đánh đập, cướp bóc, những tiếng khóc nức nở bên đường của những người mất nhà, mất ruộng vì sưu thuế. Những nỗi bất công đó in sâu trong tâm trí cô bé, trở thành ngọn lửa thôi thúc bà dấn thân vào con đường cách mạng. Mới mười tám tuổi, Minh Khai đã tham gia tổ chức cách mạng, rồi được cử sang Hồng Kông và Trung Quốc hoạt động. Bà làm việc tại Văn phòng Phương Đông của Quốc tế Cộng sản, tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản năm 1935 – trở thành một trong những người phụ nữ Việt Nam đầu tiên mang khát vọng giải phóng dân tộc ra với thế giới.
Trở về nước, Minh Khai được giao nhiều trọng trách quan trọng, đặc biệt là Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn. Trong những buổi họp bí mật, giọng nói của bà vang lên rõ ràng, mạnh mẽ, truyền niềm tin cho quần chúng. Người dân Sài Gòn – Chợ Lớn vẫn nhắc rằng: “Ở đâu có Minh Khai, ở đó có ánh sáng”. Năm 1940, cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ. Khi thực dân Pháp đàn áp phong trào, Minh Khai bị bắt. Bà bị chuyển qua nhiều nhà giam, chịu đựng những hình thức tra tấn tàn nhẫn nhất. Nhưng chưa một lần bà khai báo hay dao động.
Một lần, viên thẩm vấn quát:
- Cô biết cái giá của phản loạn là gì không?
Minh Khai bình thản đáp:
- Cái giá của phản loạn là cái chết. Nhưng cái giá của nô lệ là cả dân tộc bị diệt vong.
Cả căn phòng lặng đi. Không ai nghĩ một người phụ nữ nhỏ bé lại có thể trả lời thẳng thắn đến vậy.
Trong tù, bà động viên các đồng chí khác:
- Chúng ta có thể mất đi thân xác, nhưng lý tưởng thì không bao giờ chết.
Giữa chốn tối tăm ngột ngạt, giọng nói của bà là ánh sáng duy nhất khiến những người tù chính trị đứng vững trước roi vọt. Ngày 28 tháng 8 năm 1941, thực dân Pháp đưa bà ra pháp trường tại Ngã Ba Giồng – Hóc Môn. Bà bước đi hiên ngang giữa hàng lính áp giải, từ chối bịt mắt. Ánh nhìn của bà không run sợ, chỉ rực lên niềm tin vào tương lai dân tộc.
Trước họng súng giặc, bà hô vang:
- Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Tổ quốc Việt Nam muôn năm!
Tiếng hô của bà át cả tiếng súng nổ. Khi cơ thể bà ngã xuống, những người dân đứng xa theo dõi òa khóc. Nhưng trong lòng họ, ngọn lửa mà bà thắp lên chưa từng vụt tắt .Cuộc đời 31 năm của Nguyễn Thị Minh Khai là bản anh hùng ca rực sáng về một người phụ nữ đã sống trọn vẹn cho Tổ quốc. Ngọn lửa ấy - từ căn ngục tối Sài Gòn đến pháp trường Hóc Môn - vẫn cháy trong lòng bao thế hệ, soi đường cho những bước chân trẻ Việt Nam hôm nay.



