Câu chuyện 394

Trong những năm 1930, dân tộc ta chịu ách thống trị của thực dân, phong kiến. Nhân dân ta chịu 3 tầng áp bức: Nhật, Pháp và vua chúa phong kiến. Đầu năm 1940, quân Xiêm (Thái Lan) liên tục đưa quân đánh chiếm biên giới Đông Dương - phần biên giới Campuchia - Xiêm. Thực dân Pháp huy động lực lượng ở Nam Bộ đi bảo vệ biên giới. Nắm được tình hình này và bộ phận binh lính người Việt trong quân đội Pháp, Xứ ủy Nam Bộ đã quyết định chuẩn bị khởi nghĩa.

Để kịp thời cùng với các tỉnh trong cuộc khởi nghĩa 05/12/1940, Tỉnh ủy đã triệu tập Hội nghị đại biểu của các chi bộ Năm Căn tại Lung Lá Nhà Thể để định ngày, giờ khởi nghĩa. Hội nghị nhất trí nửa đêm 13/12/1940, Hòn Khoai sẽ nổi dậy và sau khi giành thắng lợi, thu vũ khí, lực lượng khởi nghĩa Hòn Khoai về đất liền cùng với du kích Tân Hưng và quần chúng các xã lân cận đánh chiếm Năm Căn vào đêm 14/12, sau đó kéo về chi viện cho Thị trấn Cà Mau.

Đúng như kế hoạch, 23 giờ 15 phút ngày 13/12/1940 cuộc nổi dậy ở Hòn Khoai nổ ra và giành được thắng lợi nhanh chóng trọn vẹn, trong trận chiến đấu đầu tiên này vẫn giữ được bí mật. Lực lượng khởi nghĩa về đến đất liền trong khí thế của đoàn quân chiến thắng, cờ đỏ sao vàng, khẩu hiệu “Mặt trận dân tộc phản đế muôn năm”.

Do có lệnh đình khởi nghĩa ở đất liền, lực lượng khởi nghĩa Hòn Khoai đã chờ suốt đêm 14/12 vẫn không thấy hiệu lệnh tấn công và cũng không liên lạc được với chỉ huy khu vực I. Để phát huy thắng lợi, 9 giờ sáng ngày 15/12, Phan Ngọc Hiển đã hạ lệnh cho các đồng chí của ông tấn công vào nhà Quận Kiểm Lâm, tên Đốc Đông khiếp sợ giao nộp toàn bộ vũ khí cho quân khởi nghĩa. Trưa hôm đó, bọn thực dân ở Cà Mau đưa hai tàu chở đầy lính tập, mã tà tiến vào Rạch Gốc. Trước lực lương đông đảo của địch, các chiến sĩ khởi nghĩa đã rút vào rừng bảo toàn lực lượng.

Biết lực lượng của ta yếu, địch càng ra sức truy quét quyết liệt. Địch bám theo ráo riết sau 04 ngày đêm, đến ngày 22/12 chúng đã bắt được các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai tại bãi Khai Long. Sau 6 tháng giam cầm, tra tấn với mọi cực hình tàn bạo, dã man nhưng các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai giữ vững khí tiết cách mạng. Thực dân Pháp hy vọng thi hành án tử hình các chiến sĩ Hòn Khoai ngày 12/7/1941 sẽ làm lung lay ý chí của các chiến sĩ và đồng bào ta.

Nhưng chúng đã lầm, trước pháp trường, đồng chí Phan Ngọc Hiển đã dõng dạc tuyên bố: Những người cộng sản coi cái chết rất tầm thường. Chúng tôi sẵn sàng chết để tranh đấu cho đồng bào được ấm no. Nhất định những người kế tục chúng tôi sẽ tiêu diệt thực dân Pháp. Nhất định Việt Nam sẽ hoàn toàn độc lập. Và các chiến sĩ Hòn Khoai đồng loạt hô vang khẩu hiệu:

Đả đảo đế quốc Pháp
Đông Dương độc lập muôn năm
Đảng cộng sản Đông Dương muôn năm

Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai kết thúc tuy thất bại nhưng tinh thần Cách mạng của các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai sống mãi trong lòng nhân dân Cà Mau, biểu hiện cho tình cảm yêu nước nồng nàn, ý chí quật cường bất khuất, quyết hy sinh vì độc lập tự do của nhân dân. Máu của khởi nghĩa Hòn Khoai, của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ đã tô thắm lá cờ đỏ sao vàng bất diệt của dân tộc ta, cổ vũ nhân dân ta tiến lên trên con đường giải phóng dân tộc, đồng thời để lại bài học quý giá cho cách mạng Tháng Tám giành thắng lợi huy hoàng.