Câu chuyện 496

Tôi sinh năm 1959, đến khi cuộc chiến với quân Pôn Pốt nổ ra thì mới ngoài hai mươi, còn rất trẻ. Nhưng thời đó, đất nước vừa thống nhất chưa lâu, biên giới Tây Nam lại dậy sóng, nên tụi tôi gần như không có lựa chọn nào khác ngoài việc lên đường.

Tôi vẫn nhớ những ngày đầu hành quân về phía biên giới. Đất rừng Campuchia vừa lạ vừa khắc nghiệt. Không phải kiểu chiến tranh ồn ào như phim ảnh, mà là những cuộc đụng độ bất ngờ, căng thẳng, và nhiều khi rất âm thầm. Đối phương – lực lượng của Pol Pot – hoạt động rất tàn bạo, họ không chỉ đánh lính mà còn gây hại cho dân thường dọc biên giới. Điều đó khiến tụi tôi càng quyết tâm hơn.

Khó khăn lớn nhất không hẳn là súng đạn, mà là điều kiện sống. Sốt rét rừng, thiếu nước sạch, lương thực lúc có lúc không. Có những hôm hành quân cả ngày chỉ ăn vội nắm cơm khô, tối đến mắc võng giữa rừng mà vẫn phải thay phiên canh gác. Ai cũng mệt, nhưng chẳng ai dám lơ là.

Tôi còn nhớ những người đồng đội – nhiều người chỉ mới mười tám, mười chín tuổi. Có người hôm trước còn ngồi cười nói, hôm sau đã không còn nữa. Những mất mát đó không bao giờ quen được, dù trải qua bao nhiêu năm. Nhưng chính tình đồng đội lại là thứ giữ chúng tôi đứng vững. Chia nhau từng ngụm nước, từng điếu thuốc, hay chỉ là một câu động viên cũng đủ để vượt qua.

Đến cuối năm 1978, khi chiến dịch lớn bắt đầu, mọi thứ diễn ra nhanh hơn. Chúng tôi tiến sâu vào lãnh thổ Campuchia, chứng kiến nhiều cảnh mà đến giờ tôi vẫn không quên—những ngôi làng hoang tàn, người dân kiệt quệ sau thời gian dài sống dưới chế độ Khmer Đỏ. Lúc đó, tôi mới hiểu rõ hơn vì sao cuộc chiến này không chỉ là bảo vệ biên giới, mà còn là giúp một dân tộc thoát khỏi thảm họa.