Câu chuyện 527
Là một hành trình hào hùng kéo dài hơn 25 năm trong quân ngũ, đi qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ trường kỳ của dân,đã trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
I. Kí ức “Chảo Lửa” Điện Biên Phủ
- Tại mặt trận Điện Biên Phủ, ông Nam không chỉ là một người cầm súng, mà còn là một "phu đào hào" kiên cường. Ông kể lại rằng cuộc chiến ở đây không chỉ là đối đầu trực diện, mà là cuộc đấu trí, đấu lực từng mét đất dưới lòng đất.
+) Kỹ thuật vây lấn: Ông cùng đồng đội phải thực hiện nhiệm vụ đào hệ thống giao thông hào dài hàng trăm km để bao vây tập đoàn cứ điểm. Việc đào hào diễn ra chủ yếu vào ban đêm để tránh pháo sáng và súng bắn tỉa của địch. Dưới cơn mưa phùn Tây Bắc, bùn đất quánh lại như keo, bám chặt vào quần áo, da thịt. Có những đêm, ông và đồng đội phải ngâm mình dưới bùn lầy lạnh ngắt, tay vừa đào vừa cảnh giới, chỉ cần một tiếng động lạ là phải sẵn sàng nổ súng.
+) Sống trong "địa đạo": Những căn hầm chữ A chật hẹp, ẩm ướt là nơi ông sinh hoạt suốt nhiều tháng trời. Ông nhớ nhất là những bữa cơm vắt trộn bùn đất, nước uống phải chắt chiu từng giọt từ những hố nước mưa. Gian khổ là vậy, nhưng ông Nam kể rằng niềm vui lớn nhất lúc đó là được nghe tiếng loa truyền thanh báo tin thắng trận ở các đồi phía Đông, tiếp thêm sức mạnh để ông tiếp tục bám trụ.
+) Khoảnh khắc quyết định: Trong đợt tấn công cuối cùng vào trung tâm Mường Thanh, ông đã cùng đơn vị băng qua những hàng rào dây thép gai dày đặc dưới làn mưa bom bão đạn. Khi thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc hầm De Castries, ông Nam đã bật khóc – giọt nước mắt của người chiến thắng sau 56 ngày đêm "khoét núi, ngủ hầm".
II. Hành trình 25 năm: Từ Điện Biên đến những chiến trường rực lửa
- Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, người lính Nguyễn Văn Nam không chọn nghỉ ngơi mà tiếp tục bước vào giai đoạn cống hiến dài hơi hơn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
+) Xẻ dọc Trường Sơn: Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, ông lại tiếp tục khoác ba lô, đi dọc dãy Trường Sơn tiến vào miền Nam. Với kinh nghiệm từ thời Điện Biên Phủ, ông thường đảm nhiệm các vai trò chỉ huy cấp phân đội, dìu dắt những chiến sĩ trẻ mới nhập ngũ. Ông chia sẻ, áp lực thời kỳ này khác hẳn: đó là sự tàn khốc của bom napan, của chất độc hóa học và những trận càn quét liên miên của địch.
+) Vết sẹo và Huân chương: Hơn 25 năm trong quân đội, thân thể ông không ít lần mang thương tích. Nhưng với ông, mỗi vết sẹo là một dấu ấn kỷ niệm về một thời oanh liệt. Ông đã đi qua nhiều chiến trường khắp Đông Dương (Lào, Campuchia và miền Nam Việt Nam), đóng góp công sức vào ngày đại thắng mùa Xuân năm 1975.
+) Tác phong "Thép" khi về già: 25 năm rèn luyện trong kỷ luật quân đội đã ăn sâu vào máu thịt. Khi trở về xóm 2, xã Trung Sơn, ông vẫn duy trì nếp sống của một quân nhân: đúng 5 giờ sáng thức dậy tập thể dục, đồ đạc trong nhà luôn được sắp xếp ngăn nắp, "vuông thành sắc cạnh". Sự nghiêm túc và trách nhiệm của ông khiến bà con lối xóm vừa nể trọng, vừa tin tưởng tuyệt đối.
III. Người lính già và "Điểm tựa" của xóm làng
- Dù tuổi đã cao, ông Nam vẫn không "nghỉ" việc xã hội. Ông là một hội viên tích cực của Hội Cựu chiến binh xã Trung Sơn.
+) Giáo dục thế hệ trẻ: Ông thường được mời đến các buổi sinh hoạt của đoàn thanh niên hoặc các trường học để kể lại những câu chuyện lịch sử. Cách kể chuyện mộc mạc, chân thực của một người "người thật, việc thật" đã truyền lửa yêu nước cho rất nhiều bạn trẻ.
+) Uy tín tại địa phương: Trong xóm 2, ông luôn là người đi đầu trong các phong trào xây dựng nông thôn mới. Những tranh chấp hay khó khăn của bà con lối xóm thường được ông đứng ra hòa giải bằng cái tình của người lính và cái lý của một người có bề dày kinh nghiệm sống.
Cuộc đời của ông Nguyễn Văn Nam giống như một cuốn sử sống. Ông không chỉ sống cho riêng mình mà còn sống để nhắc nhở con cháu về cái giá của hòa bình, về sự hy sinh thầm lặng của một thế hệ "vắt đất ra nước, thay trời làm mưa".
