Câu chuyện Anh hùng Lao động Phạm Thị Vách – "Nữ Sơn Tinh" trên những công trường thủy lợi
Phạm Thị Vách (sinh 1940), quê Hưng Yên, nổi tiếng trên công trường thủy lợi Bắc Hưng Hải. 17 tuổi xung phong lao động, năng suất vượt cao, được gọi "Nữ Sơn Tinh". 22 tuổi được phong Anh hùng Lao động, hai lần nhận Huy hiệu Bác Hồ, Đại biểu Quốc hội ba khóa. Tấm gương lao động cần cù, dám thay đổi thiên nhiên vì nước vì dân.
Tiểu sử
Phạm Thị Vách sinh năm 1940, tại xã Hùng Cường, huyện Kim Động (nay là thành phố Hưng Yên), tỉnh Hưng Yên. Bà là một trong những tấm gương tiêu biểu nhất trong phong trào xây dựng thủy lợi miền Bắc những năm 1960, được nhân dân trìu mến gọi là "Nữ Sơn Tinh" vì sức lao động phi thường và tinh thần "vắt đất ra nước, thay trời làm mưa".
Trên công trường Bắc Hưng Hải
Khi công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải khởi công năm 1958 — hệ thống thủy lợi lớn nhất miền Bắc lúc bấy giờ — Phạm Thị Vách mới chỉ 17 tuổi, nhưng đã xung phong ra tuyến đầu. Bà thành lập đội "Tên lửa", lao động bất kể ngày đêm, năng suất luôn vượt chỉ tiêu nhiều lần. Với sức bền và tinh thần vượt khó, bà đã đào được khối lượng đất gấp nhiều lần bình quân, lập nhiều thành tích xuất sắc trên công trường.
Người ta kể rằng, dù thân hình nhỏ bé nhưng bà lao động không kể mệt nhọc, mưa nắng không ngại, luôn đi đầu trong mọi công đoạn. Chính vì thế, mọi người kính trọng gọi bà là "Nữ Sơn Tinh" — như vị thần cai quản núi sông, có sức mạnh cải tạo thiên nhiên, mang nước về đồng ruộng cho nhân dân.
Vinh danh và sự cống hiến
Năm 22 tuổi (năm 1962), Phạm Thị Vách được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động nông nghiệp, tặng Huân chương Lao động hạng Nhất. Bác Hồ từng trìu mến gọi bà là "Bé Vách" và hai lần trao tặng Huy hiệu Bác Hồ. Bà còn được bầu làm Đại biểu Quốc hội liên tiếp ba khóa (III, IV, V), đại diện cho tiếng nói của người lao động trên khắp đất nước.
Phạm Thị Vách cùng với Lê Thị Lục và Vũ Thị Tỵ trở thành ba Nữ Anh hùng Lao động của tỉnh Hưng Yên, ba tấm gương rực rỡ trên những công trường thủy lợi, tượng trưng cho sức mạnh và ý chí kiên cường của phụ nữ Việt Nam trong công cuộc xây dựng quê hương.
Di sản
Dù tuổi đã cao, Phạm Thị Vách vẫn tích cực đi khắp nơi kể chuyện lịch sử, truyền lửa yêu nước và tinh thần lao động cho thế hệ sau. Tấm gương "Nữ Sơn Tinh" Phạm Thị Vách mãi là biểu tượng của ý chí tự lực tự cường, tinh thần dám nghĩ dám làm, dám thay đổi thiên nhiên vì đời sống nhân dân, mãi được nhân dân kính trọng và ghi nhớ.
