Câu chuyện Anh hùng Trần Can (1931 – 1954)

LÁ CỜ TRÊN ĐỈNH LÔ CỐT

Bà nội tôi năm nay đã ngoài chín mươi tuổi. Mỗi lần tháng Năm về, bà lại mang chiếc hộp gỗ cũ đặt lên bàn thờ, cẩn thận lau từng hạt bụi. Trong chiếc hộp ấy có một lá cờ đỏ đã ngả màu theo năm tháng.

Tôi từng hỏi:

– Bà ơi, sao bà quý lá cờ ấy đến vậy?

Bà mỉm cười, đôi mắt đầy nước.

– Vì nó nhắc bà nhớ đến một người con của quê hương Yên Thành... Anh hùng Trần Can.

Bà kể rằng ngày ấy quê mình còn nghèo lắm. Người dân quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời. Trần Can cũng lớn lên từ những cánh đồng ấy. Anh là một chàng trai khỏe mạnh, hiền lành, ít nói nhưng lúc nào cũng nghĩ đến đất nước. Khi Tổ quốc cần, anh rời quê, để lại mẹ già cùng mái nhà đơn sơ, khoác ba lô theo bộ đội.

Những lá thư gửi về không nhiều. Có lá chỉ vỏn vẹn mấy dòng: "Mẹ giữ gìn sức khỏe. Con đi đánh giặc rồi sẽ về."

Nhưng lời hẹn ấy mãi mãi không thành.

Đầu năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn. Trận đánh Him Lam diễn ra vô cùng ác liệt. Bom nổ, đạn gầm, đất đá tung mù trời. Muốn tiến vào trung tâm cứ điểm, bộ đội phải vượt qua nhiều lớp lô cốt kiên cố.

Giữa mưa bom bão đạn, Trần Can xung phong đi đầu.

Anh dẫn tiểu đội vượt qua lô cốt tiền duyên. Từng bước tiến đều phải đánh đổi bằng máu. Có đồng đội vừa cười với anh lúc sáng, chỉ ít phút sau đã nằm lại giữa chiến hào.

Không ai bảo ai, tất cả chỉ biết tiến lên.

Khi sở chỉ huy của địch hiện ra trước mắt, Trần Can là người đầu tiên lao vào. Giữa khói lửa mịt mù, anh hiên ngang cắm lá cờ "Quyết chiến, Quyết thắng" lên nóc cứ điểm Him Lam.

Lá cờ tung bay trong gió.

Khoảnh khắc ấy như tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị. Tiếng hò reo vang dậy giữa chiến trường. Him Lam thất thủ, mở đầu cho những thắng lợi vẻ vang của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhưng người cắm lá cờ ấy đã không còn trở về.

Bà tôi kể đến đây thì lặng người. Đôi bàn tay gầy guộc khẽ vuốt lên mép lá cờ cũ.

– Ngày hòa bình lập lại, người ta mang tin chiến thắng về làng. Cả làng vui lắm. Nhưng mẹ của Trần Can chỉ lặng lẽ đứng trước ngõ. Bà biết con mình đã ở lại chiến trường.

Không có một cái ôm.

Không có lời từ biệt.

Chỉ có gió từ cánh đồng quê thổi qua mái tóc người mẹ đã bạc.

Nhiều năm trôi qua, quê hương đổi thay từng ngày. Con đường đất năm xưa đã thành đường bê tông. Trường học khang trang hơn. Những đứa trẻ tung tăng đến lớp trong tiếng cười rộn rã.

Mỗi lần đi qua tượng đài hay đọc tên Anh hùng Trần Can trong sách lịch sử, tôi lại nhớ đến câu chuyện bà kể. Tôi hiểu rằng lá cờ tung bay trên đồi Him Lam năm ấy không chỉ được dựng bằng đôi tay của một người lính, mà còn được nâng lên bằng lòng yêu nước, bằng tuổi xuân và bằng cả sự hy sinh của biết bao người con đất Việt.

Có những người chỉ sống hơn hai mươi năm, nhưng tên tuổi còn ở lại với non sông mãi mãi.

Và có những lá cờ, dù đã bạc màu theo năm tháng, vẫn đỏ thắm trong trái tim của mỗi người Việt Nam.

Để hôm nay, khi được sống dưới bầu trời hòa bình, chúng ta càng biết trân trọng từng ngày bình yên, biết ơn những người đã ngã xuống để Tổ quốc mãi mãi nở hoa độc lập.