CÂU CHUYỆN: "BÀ MẸ ĐU ĐỦ" NƠI BÊN KIA CẦU HIỀN LƯƠNG

Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp, vùng bờ Bắc sông Bến Hải (Vĩnh Linh) là căn cứ địa vững chắc của ta, còn bờ Nam là vùng kiểm soát tạm thời của địch. Giặc thiết lập các chốt gác nghiêm ngặt ngay tại đầu cầu Hiền Lương để ngăn chặn người dân qua lại tiếp tế. Ngôi nhà nhỏ có vườn đu đủ xanh tốt của Mẹ Nguyễn Thị Hiền nằm sát bờ sông đã trở thành một trạm dừng chân bí mật, nuôi giấu các chiến sĩ giao liên trung đoàn.

Mùa đông năm 1953, một đồng chí cán bộ giao liên mật mang theo bản đồ tác chiến phối hợp của tỉnh ủy bị địch truy đuổi ráo riết từ bờ Nam chạy qua. Khi đồng chí này lọt được vào nhà Mẹ Hiền thì lính ngụy ở bốt gác cũng đã rầm rập chạy đến đầu ngõ, tiếng chó sủa vang rền. Tình thế cực kỳ nguy cấp, không còn đủ thời gian để mở hầm bí mật dưới gầm giường.

Mẹ Hiền nhanh trí đưa cho chiến sĩ giao liên một chiếc nón lá rách và một con dao quắm, bảo anh chạy ra ngay góc vườn giả vờ cúi lom khom vạt gốc những cây đu đủ già. Đúng lúc đó, toán lính xộc vào nhà, chĩa súng lục quát tháo tìm người lạ. Mẹ Hiền thản nhiên tay bế đứa cháu nhỏ bước ra, chỉ tay ra vườn nói: "Đứa con trai tôi đang phạt cây đu đủ héo ngoài kia kìa, có thấy ai chạy qua đâu!". Thấy phong thái tự nhiên của mẹ và người "con trai" đang lầm lũi làm việc không thèm ngẩng mặt lên, toán lính tưởng thật nên hậm hực bỏ đi lùng sục hướng khác. Sự thông minh, gan dạ của Mẹ Hiền đã cứu nguy cho người chiến sĩ trong gang tấc, bảo vệ an toàn cho bức mật thư định ngày nổi dậy.