Câu chuyện: Bác Hồ đọc và trả lời thư thiếu nhi

Nhà thơ Tố Hữu, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, là người có nhiều năm làm việc gần gũi với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, tư tưởng. Trong những kỷ niệm sâu sắc mà ông từng kể lại, có một câu chuyện rất giản dị nhưng giàu ý nghĩa về việc Bác Hồ đọc và trả lời thư của thiếu nhi, thể hiện rõ tình yêu thương và trách nhiệm của Bác đối với thế hệ tương lai của đất nước.

Theo lời kể của Tố Hữu, vào những năm kháng chiến chống Mỹ, dù công việc của Chủ tịch nước vô cùng bận rộn, mỗi ngày phải giải quyết nhiều vấn đề hệ trọng của quốc gia, nhưng Bác Hồ vẫn dành thời gian đọc thư do thiếu nhi khắp nơi gửi về. Những lá thư ấy có cái viết rất ngay ngô, chữ còn nguệch ngoạc, có cái chỉ vài dòng kể chuyện học tập, chuyện gia đình, thậm chí có em chỉ vẽ một bức tranh nhỏ gửi kèm.

Một lần, trong lúc làm việc cùng Bác tại Phủ Chủ tịch, Tố Hữu thấy trên bàn Bác có một xấp thư được buộc gọn gàng. Bác cầm từng lá, đọc rất chậm. Có lúc Bác mỉm cười, có lúc trầm ngâm. Thấy vậy, Tố Hữu thưa rằng thư của các cháu nhiều như thế, Bác đọc hết sẽ rất mất thời gian. Nhưng Bác Hồ nhẹ nhàng nói:
“Thư của các cháu là tình cảm, không đọc sao được.”

Theo lời Tố Hữu, có một lá thư của một em nhỏ ở miền Trung viết rằng em rất muốn được gặp Bác, nhưng nhà em nghèo, bố đang đi bộ đội, mẹ đau ốm. Em hứa sẽ học giỏi để sau này giúp nước. Đọc xong, Bác Hồ im lặng khá lâu rồi bảo Tố Hữu:
“Chú xem, các cháu còn nhỏ mà đã nghĩ cho nước.”

Bác hỏi Tố Hữu về hoàn cảnh thiếu nhi ở vùng đó, về việc học hành, ăn ở của các em trong thời chiến. Sau đó, Bác dặn phải chuyển lá thư này cho cơ quan phụ trách thiếu nhi để tìm cách giúp đỡ gia đình em nhỏ, đồng thời Bác tự tay viết thư trả lời.

Theo Tố Hữu, Bác viết thư rất cẩn thận, từng câu từng chữ đều giản dị, dễ hiểu, xưng hô thân mật như một người ông nói với cháu. Bác động viên em cố gắng học tập, ngoan ngoãn nghe lời mẹ, và nhắc rằng Bác tin các cháu sẽ là những người xây dựng đất nước sau này. Bác không hứa hẹn điều gì lớn lao, chỉ gửi lời thăm hỏi chân thành và khích lệ tinh thần.

Điều khiến Tố Hữu xúc động nhất là Bác không coi việc trả lời thư thiếu nhi là chuyện hình thức. Với Bác, mỗi lá thư là một con người cụ thể, một hoàn cảnh cụ thể. Bác dặn rằng không được trả lời qua loa hay dùng thư in sẵn, vì “các cháu nhận ra ngay”.

Theo lời Tố Hữu, có những hôm Bác mệt, sức khỏe không tốt, nhưng vẫn hỏi:
“Hôm nay có thư các cháu không?”
Nếu có thư mới, Bác nhờ đọc cho Bác nghe, rồi ghi chú lại để khi khỏe sẽ trả lời.

Nhiều năm sau, khi nhớ lại câu chuyện này, Tố Hữu cho rằng tình yêu thiếu nhi của Bác không chỉ là tình cảm tự nhiên, mà còn là một tầm nhìn xa. Bác luôn coi thế hệ trẻ là tương lai của dân tộc, nên việc chăm lo, giáo dục các em phải bắt đầu từ sự quan tâm chân thành, không phải từ những khẩu hiệu suông.

Tố Hữu kể rằng Bác từng nói với ông:
“Dạy các cháu phải bằng tấm gương, không chỉ bằng lời nói.”

Chính vì vậy, Bác luôn giữ lời hứa với thiếu nhi, dù là việc rất nhỏ như trả lời một lá thư. Bác không muốn các cháu thất vọng hay nghĩ rằng người lớn nói mà không làm.

Câu chuyện Bác Hồ đọc và trả lời thư thiếu nhi, qua một nhân chứng duy nhất là nhà thơ Tố Hữu, không gắn với những sự kiện lớn của lịch sử, nhưng lại khắc họa sâu sắc một Hồ Chí Minh rất đời thường, rất gần gũi. Từ những lá thư nhỏ bé, Bác đã gieo vào lòng thiếu nhi niềm tin, tình yêu nước và ý thức trách nhiệm với tương lai.

Đó cũng là bài học mà Tố Hữu cho rằng còn nguyên giá trị hôm nay: muốn xây dựng đất nước bền vững, phải bắt đầu từ việc trân trọng con người, nhất là thế hệ trẻ. Và chính từ những hành động giản dị như trả lời một lá thư, hình ảnh Bác Hồ đã trở thành điểm tựa tinh thần bền vững trong lòng bao thế hệ thiếu nhi Việt Nam.