Câu chuyện Bác Hoà - Những trang ký ức giữ lửa cho hôm nay

Có những buổi chiều gió nhẹ thổi qua con đường làng, tôi vẫn nhớ tiếng kể trầm ấm của bác Hoà - một bác hàng xóm. Chúng tôi túm lại quanh sân, bác kể chậm rãi về những con người đã gieo hạt giống cho Tổ Quốc. Trong những câu chuyện ấy, điều cảm thấy xót thương nhất chính là lời kể của bác về đồng chí Phan Đăng Lưu - người chiến sĩ cách mạng kiên cường đã hy sinh trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Việt Nam.

Bác bảo rằng hồi trẻ, bác không được đi cùng đồng chí Phan Đăng Lưu, nhưng tên tuổi và tinh thần của ông gần như là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ thanh niên yêu nước lúc bấy giờ. Ở những vùng quê Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Nam, người ta nhắc đến đồng chí Phan Đăng Lưu bằng sự kính trọng đặc biệt. Ông không chỉ là một nhà cách mạng quả cảm, mà còn là người trí tuệ sắc bén, hiểu biết rộng, diễn giải và có tầm nhìn xa.

Bác Hoà kể: "Hồi đó bạn bác còn trẻ lắm, toàn trai tráng vừa qua tuổi mười tám đôi mươi. Thời ấy nghèo đói thiếu thốn nhưng hừng hực trong lòng một ngọn lửa". Rồi bác kể về buổi họp bí mật mà bác từng tham gia khi mới vào tổ chức. Đó là một đêm mưa nhẹ, trời tối mịt, chỉ có ánh đèn dầu lập loè trong căn nhà lợp tranh. Đồng chí Lưu ngồi đó, giọng nói trầm, chậm mà chắc như đặt xuống lòng người nghe mọi niềm tin không gì lay chuyển được. Ông phân tích tình hình của đất nước, nỗi khổ của nhân dân, về trách nhiệm của thế hệ trẻ và con đường cứu nước tất yếu. Có người nói giọng ông ấm như lửa, mà lửa ấy bén ai là cháy lòng tin người đó.

Không chỉ vậy, Bác Hòa còn nhắc đến thời gian đồng chí Lưu bị bắt, bị đày ở nhiều nhà tù khác nhau. Ở đâu ông cũng giữ vững khí tiết, luôn cổ vũ anh em tù nhân, dùng kiến thức của mình để viết bài phân tích tình hình, truyền tinh thần đấu tranh. Đám thanh niên như Bác Hoà lúc ấy được nghe cán bộ kể về sự kiên trung của ông nghe rồi lại càng thêm quyết tâm.

Thế nhưng khi câu chuyện đang lên cao trào, giọng Bác Hoà bất chợt chùng xuống, bàn tay hơi run: "Vậy mà cháu biết không, năm 1941 thực dân Pháp đã xử bắn đồng chí Phan Đăng Lưu cùng nhiều đồng chí khác liên quan đến phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa. Lúc đó, tôi như bị một thứ gì đó đâm vào cổ họng nghẹn lại trong lồng ngực". Bác Hoà kể tiếp: "Hôm nghe tin cả làng như lặng đi. Ai cũng thương tiếc, nhưng trên hết là một cảm giác nghẹn thắt đến khó tả. Bởi người ta biết rằng mất đi một người như vậy, đất nước không chỉ mất đi một mạng sống, mà mất đi một trí tuệ lớn, một người dẫn đường".

Bác Hòa nói câu nói từ một Bác cán bộ lớn tuổi: "Phan Đăng Lưu ngã xuống nhưng ý chí của anh ấy sẽ còn sống mãi". Phải sống sao cho xứng với sự hy sinh ấy, câu đó như in sâu vào lòng bác suốt cả cuộc đời. Nó trở thành động lực để bác tiếp tục chiến đấu, vượt qua khổ đau, đói rét và cả những lần phải đối mặt với cái chết. Khi bác bị thương nặng trong một trận càn, nằm giữa rừng Trường Sơn, trong đầu bác hiện lên hình ảnh Đồng chí Phan Đăng Lưu, nghĩ đến ông bác thấy mình không có quyền gục ngã.

Tôi lặng người, cảm giác như cả thời kì khói lửa ấy hiện lên trước mắt: những con người ra đi không một lời hẹn ước, những nỗi đau thầm lặng và những trái tim mang cho mình niềm tin sắt đá vào ngày độc lập. Bác Hòa nhìn chúng tôi rồi bảo: "Lịch sử không chỉ nằm trong sách đâu các cháu. Nó còn nằm trong những câu chuyện của những người may mắn sống sót sau chiến tranh trở về. Phan Đăng Lưu là một trong những ngọn lửa đã thắp sáng con đường cho cả dân tộc và cho những người lính như Bác".

Tôi nghe mà lòng xúc động đến không nói thành lời. Để rồi, từ cảm xúc đó như gieo cho tôi một lời nhắc nhở rằng: lịch sử của đất nước được viết lên bằng máu của ông cha ta. Nếu chúng ta lãng quên quá khứ thì tươn1g lai sẽ viết lên bằng màu gì? Chiến tranh không đáng sợ, chỉ sợ người trẻ quên mất đất nước. Chúng ta đang sống giữa những ngày xanh tươi của tuổi trẻ nhưng chúng ta phải biết để có được bầu trời hòa bình như ngày hôm nay biết bao người phải đánh đổi cả tuổi xuân, cả cuộc đời. Chính vì vậy những câu chuyện bác Hoà kể bằng cả sự thật, sự chứng kiến đã để lại trong tim tôi không chỉ là một cảm xúc đặc biệt mà còn lời nhắc nhở thế hệ trẻ chúng tôi phải biết vâng lời, biết ơn và sống sao cho xứng đáng với những gì mà những người như Phan Đăng Lưu hay những người như Bác Hoa sống sót trở về đã phải đánh đổi bằng máu, bằng nước mắt, bằng cả cuộc đời để đổi lấy hai chữ "Hòa bình" như ngày hôm nay.