CÂU CHUYỆN BẢO VỆ LÀNG QUÊ HƯNG YÊN TRƯỚC QUÂN ĐỊCH

Làng quê Hưng Yên ngày ấy
không có tường cao,
không có cổng sắt.

Nhưng làng không hề trống trải.

Khi chiến tranh áp sát làng

Những năm chiến tranh ác liệt, địch thường xuyên do thám, càn quét.

“Nghe tiếng xe lạ là cả làng biết,” bà Nguyễn Thị Mão kể.

Không cần kẻng báo động, chỉ cần ánh mắt, cử chỉ.

Cả làng là một vòng phòng thủ

Thanh niên trực gác đầu làng.

Người già giữ trong xóm.

Phụ nữ lo hầm trú ẩn, chuẩn bị lương thực.

“Mỗi nhà một việc,” bà nói.

Ban ngày là dân, ban đêm là người gác

Ban ngày vẫn cấy lúa, chăn trâu.

Ban đêm thay phiên nhau gác làng.

“Có đêm mưa rét vẫn phải đi,” bà nhớ lại.

Không gác thì không ai ngủ yên.

Giữ người trước, giữ nhà sau

Khi có tin địch sắp vào, việc đầu tiên là đưa trẻ con, người già xuống hầm.

“Nhà sập còn dựng lại được,” bà nói.
“Người mất thì không.”

Những con đường được xóa dấu

Lối mòn vào làng được lấp.

Cầu tre được tháo bớt ván.

“Địch vào là lạc,” bà kể.

Cả làng cùng làm trong đêm.

Nhà nào cũng có chỗ ẩn

Hầm đào dưới bếp, sau chuồng trâu.

Có nhà thông sang hầm nhà bên.

“Nếu hầm sập còn đường chạy,” bà nói.

Đối mặt càn quét

Có lần địch bất ngờ vào làng.

Dân tản ra rất nhanh.

“Chúng vào mà không thấy ai,” bà nhớ.

Chỉ còn làng vắng và tiếng gió.

Giữ bí mật cho bộ đội

Có cán bộ, giao liên về làng.

Dân giấu kỹ, thay phiên nhau nuôi.

“Không ai hỏi, không ai nói,” bà kể.

Biết mà coi như không biết.

Người dân làm tai mắt

Mọi biến động đều được báo nhanh.

“Thấy lạ là truyền miệng,” bà nói.

Tin lan nhanh hơn địch.

Không súng nhưng không yếu

Dân làng không có nhiều vũ khí.

Nhưng có ý chí và sự đoàn kết.

“Chúng tôi không cho làng mình bị phá,” bà Mão nói.

Làng còn là hậu phương

Làng giữ được thì bộ đội mới có chỗ đứng chân.

“Làng mà mất là khó lắm,” bà nói chậm.

Ai cũng hiểu điều đó.

Sau chiến tranh, làng vẫn đứng

Bom đạn qua đi.

Làng còn người, còn nhà, còn ruộng.

“Giữ được làng là giữ được mình,” bà Mão nói.

Ký ức không phai

Nhiều năm sau, mỗi lần nghe nhắc đến chiến tranh, bà vẫn nhớ rõ từng đêm gác, từng lần nín thở.

“Không phải anh hùng gì,” bà nói.
“Chỉ là không muốn mất làng.”