Câu chuyện CCB Trần Văn Hoá
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
TRẦN VĂN HÓA VÀ LỜI HỨA KHÔNG QUÊN
Trong rất nhiều câu chuyện về những người lính trở về sau chiến tranh, em đặc biệt ấn tượng với câu chuyện của cựu chiến binh Trần Văn Hóa, quê xã Định Tường, huyện Yên Định cũ, nay thuộc xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Ông nhập ngũ khi mới 18 tuổi, được biên chế vào Đại đội 4 đặc công, Trung đoàn 101, Sư đoàn 1. Sau nhiều năm chiến đấu ở chiến trường phía Nam, ông trở về quê hương với thương tật 61%. Nhưng điều đặc biệt nhất ở ông không chỉ nằm ở những năm tháng chiến đấu, mà còn ở hành trình suốt khoảng 25 năm sau đó để tìm kiếm những đồng đội đã hy sinh.
Năm 18 tuổi, khi tuổi trẻ còn đầy ước mơ, ông Hóa cũng như rất nhiều thanh niên cùng thời đã lên đường nhập ngũ. Nhưng đối với người lính đặc công, mỗi trận đánh thường gắn với sự bí mật, bất ngờ và hiểm nguy. Ông cùng đồng đội đã trực tiếp tham gia nhiều trận đánh tại chiến trường phía Nam, trong đó có những địa danh như Lộc Ninh, đường 13 Chơn Thành và Hớn Quản, thuộc tỉnh Bình Long trước đây, nay là Bình Phước. Những năm tháng ấy đã in sâu vào ký ức của ông.
Chiến tranh kết thúc, người lính trở về với quê hương. Nhưng với thương tật 61%, sức khỏe ông bị ảnh hưởng đáng kể. Nếu nhiều người sau chiến tranh mong muốn được nghỉ ngơi, được sống một cuộc sống yên bình cùng gia đình, thì ông Hóa lại mang trong lòng một điều day dứt khác: rất nhiều đồng đội của ông vẫn chưa được tìm thấy. Những người từng cùng ông chiến đấu vẫn nằm lại ở đâu đó giữa chiến trường năm xưa.
Em nghĩ rằng người sống có thể trở về, nhưng ký ức về người đã mất thì không bao giờ biến mất. Có lẽ mỗi khi nhớ đến đồng đội, ông lại nhớ một gương mặt, một giọng nói, một trận đánh, một địa điểm. Và từ những ký ức ấy, ông bắt đầu một hành trình rất đặc biệt: tìm lại đồng đội.
Suốt nhiều năm, ông kiên trì hỗ trợ các gia đình liệt sĩ, cung cấp thông tin, hướng dẫn họ và trong một số trường hợp cùng các cơ quan chức năng và thân nhân trở lại chiến trường xưa. Giai đoạn 2011-2013 là một trong những chuyến đi khiến ông nhớ mãi. Sau hàng chục năm, tên đất, tên làng và địa hình đã có nhiều thay đổi. Nhưng trí nhớ của người lính vẫn giữ lại những điều tưởng như nhỏ bé: nơi đồng đội từng chiến đấu, nơi họ ngã xuống và nơi được chôn cất.
Chuyến đi ấy đã mang lại một kết quả vô cùng xúc động. Từ những ký ức của người cựu chiến binh, lực lượng tìm kiếm đã tìm được 16 mộ liệt sĩ. Đứng trước những người đồng đội cuối cùng cũng được tìm thấy, ông đã bật khóc. Có lẽ đó không chỉ là những giọt nước mắt của người tìm thấy một ngôi mộ. Đó còn là những giọt nước mắt của một người đã mang lời hứa với đồng đội trong lòng suốt nhiều năm. Ông cẩn thận ghi tên từng người, liên hệ với thân nhân và có trường hợp còn trực tiếp đưa đồng đội trở về quê hương ở nhiều tỉnh, thành.
Ông từng nói rằng mỗi lần giúp một người đồng đội trở về, ông cảm thấy nhẹ lòng hơn. Với ông, khi còn sống thì còn có trách nhiệm tìm đồng đội. Em nghe câu ấy và thấy đó là một lời nhắn rất mạnh mẽ. Có những lời hứa được nói ra trong tuổi trẻ và tưởng như sẽ chìm vào quên lãng theo thời gian. Nhưng với người lính Trần Văn Hóa, lời hứa ấy đã trở thành trách nhiệm đi theo ông suốt cuộc đời.
Điều đáng quý hơn là trong thời bình, ông vẫn tiếp tục làm những việc cụ thể để tri ân những người có công. Hiện nay, ông là Chủ tịch HĐQT Công ty CP Y dược Trí Đức Thành và thông qua công việc của mình, ông có những hoạt động hỗ trợ thương binh, bệnh binh, bố mẹ và con em liệt sĩ. Công ty của ông đã thực hiện các chương trình miễn tiền viện phí phát sinh và hỗ trợ bữa ăn cho một số đối tượng chính sách, đồng thời trao quà vào các dịp lễ, Tết và ngày 27/7.
Nhìn vào cuộc đời ông, em nhận ra rằng một người lính có thể rời chiến trường nhưng chưa bao giờ rời khỏi nghĩa tình đồng đội. Chiến tranh đã kết thúc từ rất lâu nhưng trong ông vẫn còn một phần của chiến trường ấy. Đó là lý do em thấy “Thời Hoa lửa” không chỉ có màu của khói súng. Trong thời hoa lửa còn có màu của tình đồng chí, màu của những lời hứa, màu của những giọt nước mắt và màu của sự biết ơn.
Với chúng em – những người sinh ra trong hòa bình – câu chuyện của ông Trần Văn Hóa là một bài học rất quý. Thế hệ trước đã yêu nước bằng cách lên đường chiến đấu khi Tổ quốc cần. Còn thế hệ hôm nay có thể thể hiện tình yêu ấy bằng việc học tập, rèn luyện, sống tử tế và biết trân trọng những người đã hy sinh. Chúng em có thể không thể tìm lại được một người đồng đội đã nằm xuống, nhưng chúng em có thể góp phần giữ cho câu chuyện của họ không bị quên lãng.
Em nghĩ nhiệm vụ của một “phóng viên nhí” cũng bắt đầu từ đó. Chúng em lắng nghe những người từng đi qua chiến tranh để kể lại câu chuyện của họ cho bạn bè mình. Bởi mỗi khi một nhân chứng kể chuyện, đó là lúc lịch sử đang được truyền từ một thế hệ sang một thế hệ khác. Và mỗi câu chuyện được kể lại là thêm một lần nhắc chúng em rằng cuộc sống bình yên hôm nay có giá trị như thế nào.
“Thời Hoa lửa” đã đi xa. Nhưng lời hứa của những người lính như ông Trần Văn Hóa vẫn còn ở lại. Đó là lời hứa về tình đồng đội, về lòng biết ơn và về trách nhiệm của người còn sống đối với người đã nằm xuống. Với em, đó chính là một trong những vẻ đẹp sâu sắc nhất của truyền thống yêu nước Việt Nam.
