Câu chuyện chi tiết về sự hy sinh anh dũng của Bế Văn Đàn diễn ra trong bối cảnh lịch sử của cuộc kháng chiến chống Pháp, đặc biệt là Chiến dịch Đông Xuân 1953-1954.
Bối cảnh trận đánh Mường Pồn:
Tháng 12 năm 1953, quân Pháp bị vây ép mạnh tại Lai Châu, buộc phải rút chạy về Mường Thanh (Điện Biên Phủ). Bộ Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam chủ trương chặn đánh địch trên đường rút lui. Đại đội 674, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, đơn vị của Bế Văn Đàn, được giao nhiệm vụ đánh chặn một cánh quân Pháp tại khu vực Mường Pồn, cách thành phố Điện Biên ngày nay khoảng 20 km.
Diễn biến trận chiến và hành động anh hùng
đánh diễn ra vào ngày 12 tháng 12 năm 1953. Quân Pháp phản kích dữ dội, cố gắng mở đường máu. Bộ đội ta chiến đấu kiên cường, xiết chặt vòng vây.
Khi trận chiến đến hồi gay cấn, thương vong xảy ra ở cả hai bên. Đại đội 674 bị tổn thất nặng, quân số giảm sút. Bế Văn Đàn lúc này là Tiểu đội phó, đang làm nhiệm vụ liên lạc và chiến đấu.
- Tình thế nguy cấp: Tiểu đội của Bế Văn Đàn, chỉ còn lại vài người (khoảng 4 người), đang phải hứng chịu hỏa lực ác liệt từ một cánh quân Pháp tràn xuống từ trên cao.
- Khẩu súng im lặng: Khẩu súng trung liên, nguồn hỏa lực chính của tiểu đội, bỗng im bặt vì xạ thủ đã hy sinh. Tình thế cực kỳ nguy hiểm, nếu không có hỏa lực chi viện kịp thời, cả tiểu đội có thể bị tiêu diệt và không hoàn thành nhiệm vụ chặn địch.
- Quyết định lịch sử: Trong khoảnh khắc sinh tử đó, Bế Văn Đàn, dù bản thân cũng đã bị thương ở đùi, đã đưa ra một quyết định táo bạo và đầy dũng cảm. Anh nhanh chóng chạy đến bên khẩu súng, đặt nó lên vai mình, biến cơ thể mình thành một "giá súng" vững chắc.
- Lời nói bất hủ: Người đồng đội được lệnh tiếp tục bắn lúc đầu ngập ngừng, không nỡ bắn vì sợ anh bị thương nặng thêm hoặc hy sinh. Bế Văn Đàn đã dõng dạc thét lên câu nói đi vào lịch sử: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!"
- Sự hy sinh: Được lời cổ vũ của anh, người đồng đội siết cò, họng súng trung liên lại phun lửa, dập tắt đợt tấn công của địch, giữ vững trận địa. Bế Văn Đàn anh dũng hy sinh ngay tại chỗ, trong tư thế hai tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai, đầu ngẩng cao.
Ý nghĩa và Tưởng nhớ:
Tấm gương "lấy thân mình làm giá súng" của Bế Văn Đàn đã trở thành một biểu tượng bất diệt về chủ nghĩa anh hùng cách mạng và sự hy sinh quên mình vì nhiệm vụ. Hành động của anh đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của toàn đơn vị và các chiến sĩ trên khắp chiến trường, góp phần làm nên chiến thắng chung của dân tộc.
Sau trận đánh, Bế Văn Đàn được truy tặng nhiều danh hiệu cao quý:
- Huân chương Chiến công hạng Nhất.
- Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1955).
- Huân chương Quân công hạng Nhì.
Tên của anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố trên khắp Việt Nam để tưởng nhớ công lao và tấm gương hy sinh oanh liệt của người anh hùng Mường Pồn.
…………………………………………………………………………………………………..
