Câu chuyện: Chiếc lược của đồng đội (1)

Các cháu đoàn viên thanh niên thân mến. Hôm nay ngồi đây nhìn các cháu trong màu áo xanh tình nguyện, bác lại nhớ đến những năm tháng chiến tranh đã đi qua cách đây hơn nửa thế kỷ. Bác muốn kể cho các cháu nghe một câu chuyện nhỏ, nhưng là kỷ niệm mà bác giữ trong lòng suốt hơn 40 năm.

Hồi đó bác còn rất trẻ, mới ngoài hai mươi tuổi, cùng đơn vị hành quân trên tuyến đường Trường Sơn. Trong tiểu đội của bác có một người bạn rất thân tên là Phạm Văn Dũng. Dũng hiền lắm, ít nói nhưng lúc nào cũng sống tình cảm với anh em. Trong ba lô của Dũng có một vật rất đặc biệt – một chiếc lược gỗ nhỏ.

Một buổi tối hiếm hoi đơn vị được nghỉ trong rừng, Dũng ngồi dưới gốc cây, lấy con dao nhỏ ra gọt gọt, tỉa tỉa. Bác tò mò hỏi: “Cậu làm gì thế Dũng?”

Dũng cười, giơ lên cho bác xem chiếc lược gỗ vừa làm xong rồi nói: “Mai này nếu còn sống trở về, mình sẽ mang chiếc lược này tặng em gái. Nó thích những thứ anh trai làm lắm.”

Rồi Dũng cẩn thận khắc mấy chữ phía sau chiếc lược:

“Tặng em Lan – Anh Dũng.”

Nhìn chiếc lược giản dị thôi, nhưng lúc ấy bác thấy trong đó có cả tình cảm của một người anh dành cho em gái mình. Nhưng chiến tranh thì khốc liệt lắm các cháu ạ. Trong một trận chiến ác liệt năm ấy, khi đơn vị đang rút khỏi trận địa thì một loạt pháo rơi xuống. Khi bác quay lại tìm anh em thì Dũng đã nằm lại trên cánh rừng Trường Sơn…

Lúc thu dọn đồ đạc của bạn, bác thấy chiếc lược vẫn được Dũng bọc cẩn thận trong túi áo. Bác cầm chiếc lược lên mà lòng nghẹn lại. Bác tự nhủ với mình một điều: “Nếu còn sống trở về, nhất định mình phải mang chiếc lược này về cho em gái của Dũng.”

Rồi chiến tranh tiếp tục, đơn vị liên tục hành quân. Nhiều giấy tờ thất lạc, địa chỉ quê của Dũng cũng mất. Nhưng bác vẫn giữ chiếc lược ấy trong ba lô suốt những năm tháng còn lại của cuộc chiến. Sau ngày đất nước hòa bình, bác trở về quê, lập gia đình, làm ăn sinh sống. Cuộc sống bận rộn, nhưng chiếc lược gỗ của Dũng thì bác vẫn giữ cẩn thận trong một chiếc hộp nhỏ. Thỉnh thoảng bác lại mở ra nhìn. Những chiếc răng lược đã mòn đi theo thời gian, nhưng dòng chữ “Tặng em Lan – Anh Dũng” vẫn còn rõ. Mãi đến 40 năm sau, trong một lần gặp lại đồng đội cũ, bác mới biết được quê của Dũng ở đâu. Bác tìm đến tận nơi. Khi bác đưa chiếc lược cho em gái của Dũng, cô ấy cầm chiếc lược mà khóc rất lâu. Cô nói suốt mấy chục năm qua gia đình không còn kỷ vật nào của anh trai nữa. Các cháu biết không, lúc thắp hương trước bàn thờ của Dũng, bác thấy lòng mình nhẹ đi rất nhiều. Bởi cuối cùng bác cũng giữ được lời hứa với người đồng đội đã hy sinh.

Các cháu đoàn viên thân mến. Chiến tranh đã lùi xa, đất nước hôm nay hòa bình, phát triển. Nhưng để có được ngày hôm nay, biết bao người lính trẻ như Dũng đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Bác chỉ mong các cháu luôn nhớ rằng: Hòa bình hôm nay là điều vô cùng quý giá. Hãy sống thật tốt, cống hiến cho quê hương, đất nước — đó cũng chính là cách để tri ân những người đã ngã xuống. Bác kể câu chuyện này không phải để các cháu buồn, mà để các cháu hiểu rằng tình đồng đội, lòng yêu nước và lời hứa của người lính là những điều thiêng liêng không bao giờ phai nhạt theo thời gian.