Câu chuyện của bà Lê Thị Thi - người được vinh dự kéo cờ trong Lễ Tuyên ngôn Độc lập, ngày 2-9-1945

Ngày 2/9/1945, trên lễ đài lớn tại quảng trường Ba Đình lịch sử, trước đông đảo quần chúng nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời, trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với quốc dân đồng bào cả nước và toàn thể nhân loại trên thế giới, bắt đầu từ nay nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời. Tiếng hát của bài Quốc ca vang lên và lá cờ Tổ quốc cũng từ từ được kéo lên trong tiếng hát Quốc ca của hàng vạn người có mặt tại Quảng trường. Khi bài Quốc ca vừa kết thúc cũng là lúc lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trên lễ đài, trong tiếng vỗ tay vang rền của người dân có mặt tại Quảng trường Ba Đình. Những ký ức về hình ảnh lá cờ Tổ quốc tung bay trên bầu trời Hà Nội ngày 2/9/1945 như đang hiện hữu trong ký ức của bà Lê Thị Thi - người được vinh dự kéo cờ trong ngày lễ độc lập.

Ngồi bên chiếc bàn kê giữa căn phòng khách rộng khoảng 20m2 trong căn nhà trên phố Ngô Quyền (Hà Nội), bà Thi tay run run, lật giở từng tấm ảnh đã ố vàng được lưu giữ cẩn thận trong cuốn sổ dày cộp. Bà hiện nay sức khỏe đã yếu nhưng trí nhớ của bà Lê Thi vẫn không thể quên thời khắc thiêng liêng ấy khi được trực tiếp tham gia sự kiện Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập và được vinh dự lựa chọn là một trong hai người kéo lá cờ Tổ quốc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945.

Bà Thi là một trong hai người vinh dự được kéo lá cờ Tổ quốc tại Lễ Tuyên ngôn Độc lập 1945

Bà Lê Thị Thi tên thật là Dương Thị Thoa, con gái của Liệt sĩ Dương Quảng Hàm - một nhà giáo nổi tiếng và nguyên là Hiệu trưởng Trường Bưởi (nay là trường Chu Văn An, Hà Nội). Bà quê ở Hưng Yên, sinh ra và lớn lên tại Hà Nội trong một gia đình trí thức có 8 anh chị em, ở 98 Hàng Bông (Hà Nội). Sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đến ngày 2/9/21945 cả nước nô nức hướng về Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) dự Lễ Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Bà kể lại: “Trước đó khoảng 1 tuần, tôi nhận được lệnh của cấp trên đi vận động tất cả phụ nữ tại phố Hàng Bông tập hát Quốc ca, đi đều bước, chọn quần áo, trang phục mặc chỉnh tề, nghiêm trang chuẩn bị cho buổi lễ trọng đại sắp diễn ra. Lúc ấy, tôi mới 19 tuổi”. Và đoàn phụ nữ Hàng Bông đứng đầu đoàn phụ nữ của Thủ đô tham gia diễu hành trong ngày lễ lịch sử trọng đại ấy.

Bà Thi cho biết, gần đến giờ khai mạc, đoàn phụ nữ Hàng Bông được yêu cầu cử một người kéo cờ. Lúc đó tôi đứng im. Các chị em trong hàng nói rằng: “Thi ơi! Lên đi!”. Tôi có cảm giác vừa đi vừa lo dù đã từng được kéo cờ khi còn đi học. Lên đến gần Lễ đài, tôi gặp một người phụ nữ người Tày và cả hai chúng tôi cùng đi lên lễ đài. Khi chuẩn bị kéo cờ tôi nói rằng “chị nâng lá cờ, còn em kéo nhé!”. Vừa dứt lời, tiếng hát của bài Quốc ca vang lên tôi từ từ kéo lá cờ Tổ quốc lên cao. Khi bài Quốc ca vừa kết thúc cũng là lúc lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên lễ đài, trong tiếng vỗ tay của hàng vạn người dân có mặt tại Quảng trường Ba Đình lịch sử. Hoàn thành nhiệm vụ. Đứng trên lễ đài, tôi được nhìn thấy Bác Hồ rất gần. Lúc đó Bác mặc bộ kaki trắng, đi đôi dép cao su giản dị khác hẳn với tưởng tượng, vì trong trường học những ngày lễ trọng đại người ta thường mặc những bộ đồ sang trọng và đi giầy đen bóng loáng.

Thời gian càng lùi xa thì giá trị thời đại, sức sống mãnh liệt của Cách mạng Tháng Tám càng lan tỏa đến người dân Việt Nam. Những hình ảnh, câu chuyện mà chúng tôi thực hiện trong quá trình khai thác tư liệu qua hồi ức của các nhân chứng lịch sử là những minh chứng cho những ngày cách mạng tháng Tám sục sôi tại Hà Nội cũng như trên toàn quốc. Đây cũng là nguồn tư liệu quý giá giúp cho những cán bộ làm công tác giáo dục có thể truyền tải các thông tin, câu chuyện lịch sử một cách chân thực, xúc động nhất tới đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Qua đó giúp thế hệ trẻ thêm trân trọng truyền thống dựng nước, giữ nước của dân tộc và giá trị của hòa bình, độc lập và thống nhất hôm nay.