Câu chuyện của CCB Trần Công Tránh

Tôi – Trần Công Tránh – sinh năm 1972, cái tuổi mà cha anh tôi ngày trước gọi là “tuổi vào đời”. Nhưng với tôi, đó cũng là “tuổi vào lính”, tuổi biết thế nào là khói lửa chiến tranh, biết thế nào là giá trị của hòa bình mà thế hệ hôm nay đang hưởng.

1. Tuổi trẻ Sơn Đông trong những năm đất nước còn chưa yên tiếng súng

Tôi lớn lên ở xóm Đồng Sổ, xã Sơn Đông – một vùng quê nghèo nhưng giàu nghĩa tình. Những năm cuối thập niên 1980, khi đất nước còn bộn bề khó khăn sau chiến tranh, tiếng súng biên giới phía Bắc và Tây Nam vẫn chưa thực sự dứt, người lính Việt Nam vẫn đang ngày đêm canh giữ từng tấc đất của Tổ quốc.

Năm 1990, tròn 18 tuổi, tôi nhận được lệnh gọi nhập ngũ. Mẹ tôi đưa bàn tay gầy gò vuốt lại cổ áo cho tôi mà không nói gì, chỉ lặng lẽ nhìn theo khi tôi bước đi. Còn bố tôi – một người từng đi bộ đội thời chống Mỹ – đặt tay lên vai tôi và dặn:

“Con trai Sơn Đông mình… đã đi là phải vững. Tổ quốc gọi thì mình không được chùn bước.”

Lời dặn đó theo tôi suốt những tháng ngày quân ngũ.

2. Bước vào đời bằng đôi giày người lính

Tôi được biên chế về một đơn vị bộ binh làm nhiệm vụ tăng cường biên giới phía Bắc. Những ngày đầu lính mới, tôi còn nhớ rõ cái cảm giác choáng váng khi hành quân đường núi, nhiều đoạn đá sắc cứa vào chân rớm máu.

Nhưng rồi ai cũng quen. Bởi bên cạnh tôi là những người đồng đội chỉ hơn tôi vài tuổi nhưng ánh mắt lúc nào cũng sáng rực tinh thần thép.

Ban ngày huấn luyện, tối về canh gác. Đêm vùng biên yên tĩnh đến lạ, nhưng chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng đủ làm tim đập thình thịch. Chúng tôi biết: nơi mình đang đứng là tuyến đầu, một sai sót nhỏ có thể phải trả bằng sinh mạng.

Có đêm, trời lạnh buốt. Tôi và thằng bạn cùng tiểu đội – thằng Phong quê Lào Cai – ngồi dựa lưng vào nhau cho ấm. Nó cười:
“Thằng nào lấy vợ trước thì đứa kia phải xuống phụ rể nhé!”

Cái câu đùa ấy lại trở thành lời hẹn không bao giờ thực hiện được.

3. Cuộc đụng độ trên điểm cao 812

Năm 1991, đơn vị tôi tham gia một đợt tuần tra tăng cường trên điểm cao 812 – nơi từng xảy ra nhiều trận giao tranh nhỏ lẻ. Đó là ngày mà tôi nhớ suốt đời.

Trời tháng Chạp âm u, mây phủ xuống thấp khiến rừng núi mờ như sương khói. Đội tuần tra của chúng tôi gồm 12 người. Khi di chuyển đến sườn đồi, bất ngờ có tiếng nổ lớn vang lên. Đất đá bắn tung tóe. Tất cả nằm rạp xuống.

Hóa ra, địch gài mìn từ trước.

Thằng Phong – thằng bạn đã từng hứa cưới vợ – bị mảnh mìn găm vào ngực. Tôi lao tới ôm nó. Nó thở dốc, mắt mờ đi nhưng vẫn cố nắm tay tôi:

“Tránh… nếu tao không qua khỏi… mày về báo hộ mẹ tao… tao thương bà lắm…”

Chỉ vài phút sau… hơi thở cuối cùng của nó cũng tắt.

Tôi đã cùng đồng đội bế nó xuống chân núi. Nhưng trái tim tôi thì nặng như chì. Đêm ấy, tôi ngồi một mình đến sáng, nhìn đôi dép cao su còn dính bùn của nó mà lặng đi. Tôi đã hứa với Phong – và cuối cùng đã thực hiện – về tận nhà nó sau khi xuất ngũ, thay nó thắp nén hương cho mẹ nó.

4. Người lính trở về – cuộc chiến mới lại bắt đầu

Năm 1993, tôi xuất ngũ. Trở về Sơn Đông khi tuổi chỉ vừa đôi mươi, tôi mang theo trong mình cả sự tự hào lẫn nỗi day dứt của người lính.

Ngày đầu tiên về nhà, nghe tiếng trâu gọi nhau ngoài sân, nghe tiếng chày giã gạo, tôi thấy bình yên đến lạ. Nhưng chỉ cần tiếng nổ lớn ngoài xưởng gỗ – tôi giật bắn cả người. Chiến tranh để lại cho người lính không chỉ là ký ức, mà là những vết thương âm ỉ kéo dài đến tận sau này.

Tôi đi làm, lập gia đình, rồi dần tham gia vào công tác Hội Cựu chiến binh của xã. Tôi luôn tâm niệm rằng:

“Một người lính trở về thì phải sống sao cho xứng đáng với những người đã không thể trở về.”

5. Từ người lính đến Chủ tịch Hội CCB xã Sơn Đông

Khi được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội CCB xã Sơn Đông, tôi hiểu rằng trách nhiệm trên vai mình lại lớn thêm một bậc. Tôi cùng anh em trong hội vận động xây dựng nhà nghĩa tình, hỗ trợ hội viên khó khăn, giáo dục truyền thống cho thanh thiếu nhi, phối hợp giữ gìn an ninh trật tự địa phương.

Mỗi lần đứng trước học sinh, kể lại câu chuyện về thằng Phong trên điểm cao 812, giọng tôi cứ nghẹn lại. Không phải vì tôi yếu mềm – mà vì tôi muốn các em hiểu rằng sự bình yên hôm nay không phải đến từ may mắn, mà từ sự đánh đổi của cả một thế hệ.

6. Một thời lính – một đời tự hào

Giờ đây, khi tóc đã điểm bạc, mỗi chiều ngồi nhìn lũ trẻ trong xóm chơi đùa, tôi lại chợt nghĩ:

“Phong ơi… nếu mày còn sống, chắc giờ cũng đang nhìn con mình lớn lên như tao thôi…”

Tôi kể câu chuyện này không phải để được ca ngợi, mà để mọi người – nhất là lớp trẻ – hiểu rằng:

Có những người lính đã gửi tuổi đôi mươi vào biên giới, để đất nước có những khoảng trời bình yên như bây giờ.

Và tôi – Trần Công Tránh, người lính của Sơn Đông – sẽ luôn sống, làm việc, cống hiến… như cách một người lính phải sống:
Dũng cảm – trung thành – nghĩa tình.

Bởi vì:
Một ngày là lính, cả đời là lính.