Câu Chuyện của cựu chiến binh Trần văn Thanh

Cuối năm 1963, với lực lượng đã phát triển mạnh hơn sau Đồng Khởi 1960, phần lớn lực lượng cách mạng huyện Ba Tri đã giành được thế chủ động có khả năng dứt điểm hệ thống Đồn và Ấp chiến lược của địch. Ta xây dựng cơ sở đưa vào Bót Tổng Huẩn. Trong thời kỳ này, An Hòa Tây có 05 ấp nhưng ta quản lý 04 ấp vào ban đêm, do ban ngày, chúng thường xuyên ruồng bố nên ta không hoạt động.

Đầu năm 1964, đế quốc Mỹ điều chỉnh chiến lược, thực hiện kế hoạch Giơnxơn-Mắcnamara “Bình định miền Nam Việt Nam trong vòng 24 tháng”.

Lúc này, Chi bộ do đồng chí Phan Văn Mung (Tư Mung) làm Bí thư Chi bộ, Xã đội do đồng chí Lê Văn Phẩm làm Xã đội trưởng. Đầu tháng 3/1964, Chi bộ và Xã đội nhận được chỉ đạo của Trung ương Cục miền Nam, đẩy mạnh tấn công địch bằng 3 mũi giáp công, phá dứt điểm Âp chiến lược. Tỉnh ủy và Tỉnh đội đã mở đợt tấn công địch, chọn huyện Ba Tri làm điểm, toàn bộ lực lượng vũ trang địa phương và một đơn vị của Quân khu phối hợp làm nòng cốt cho cuộc tấn công nổi dậy của quần chúng.

Nhằm giúp cho Ba Tri mở mảng, mở vùng, khuếch trương thắng lợi, Tiểu đoàn 263 của Quân khu và bộ đội Tỉnh đã đến Ba Tri hỗ trợ. Quân, dân ta đã diệt, bức hàng, bức rút một loạt Đồn, Bót ở các xã Mỹ Chánh Hòa, Mỹ Thạnh, Mỹ Nhơn, Tân Xuân, Phú Lễ, Bảo Thuận, quân địch phải gom về các Đồn ven Thị trấn để củng cố. Trên đà thắng lợi, Huyện ủy Ba Tri chỉ đạo tiêu diệt căn cứ Xã Diệu để mở rộng vùng giải phóng và mở rộng hành lang ven biển. Đồn Xã Diệu trực thuộc xã An Hoà Tây là một căn cứ lớn của địch, được xây dựng vào năm 1947 (thời Pháp), được Mỹ ngụy củng cố lại, bố trí gần 01 Đại đội dân vệ đóng, giữ, do tên Thượng Công Huẩn (Tổng Huẩn) chỉ huy, đây là căn cứ nằm trên trục lộ giao thông giữa Ba Tri ra Tân Thủy, tiếp giáp với xã Vĩnh Hòa (nay khu vực này thuộc ấp An Bình 2), cách Thị trấn Ba Tri 3.500m, xung quanh Đồn là đất ruộng lúa, đất giồng cát, địa hình trống trải, bên trong có chợ và nhiều dãy nhà ngang dọc, cứ điểm này là tiền đồn ven biển có nhiệm vụ kiểm soát, khống chế chặt chẽ vùng ven biển Ba Tri, nó được cấu trúc thành khu tứ giác với 03 lô cốt pêtông và 03 cao điểm xây bằng đá xanh, tường đất cao 02m, quanh bờ tường là những hố cá nhân sâu gần 1m với nhiều vòng rào kẽm gai và mương bao bọc được cắm đầy chông, gài trái nổ. Dựa vào công sự, cấu trúc kiên cố, địch huyênh hoang tuyên bố với Nhân dân trong vùng là Thị trấn Ba Tri có thể bị mất nhưng căn cứ Xã Diệu không thể mất, đặc biệt, tên Tổng Huẩn tuyên bố đây là Điện Biên Phủ thứ 2.

Theo đúng kế hoạch, vào 23 giờ 59 phút đêm 18/4/1964 (nhằm ngày mùng 07/3 âm lịch), lực lượng địa phương móc nối với cơ sở nội tuyến trong Đồn là anh Nguyễn Văn Ba phối hợp với lực lượng đặc công Tỉnh chia thành 03 mũi tiếp cận để tập kích. Trong lúc đó, bộ đội ta đang bí mật triển khai lực lượng, vận hành tiếp cận thì bị chúng phát hiện, chuẩn bị phản kích, nội ứng nhanh trí nổ súng trước, các mũi liền lập tức tiến công, trong lúc toàn bộ lực lượng chưa đến đúng nơi qui định, chúng lợi dụng điểm cao chống trả quyết liệt, bộ đội ta xung phong tiêu diệt từng ổ đề kháng của địch. Sau 20 phút chiến đấu, ta tiêu diệt hoàn toàn căn cứ quân sự này. Địch chết và bị thương trên 50 tên, trong đó, có tên Tổng Huẩn và một số tay chân thân cận của hắn, bắt sống 12 tên, còn một số tên trốn thoát về Ba Tri, ta thu trên 50 súng các loại, 20 máy thông tin liên lạc và nhiều trang thiết bị quân sự, giải phóng hoàn toàn xã An Hoà Tây, các xã: Tân Thuỷ, Vĩnh Hoà, Bảo Thạnh cũng được giải phóng. Diệt được căn cứ quân sự Tổng Huẩn, ta đã mở rộng vùng giải phóng lấn sát Thị trấn Ba Tri, đồng thời, mở rộng hành lang giao thông vùng duyên hải tạo thế liên hoàn giữa các vùng căn cứ chủ yếu 03 huyện ven biển của Bến Tre. Cũng từ đó, làm tình hình tư tưởng quân ngụy ở các xã lân cận vô cùng hoang mang lo sợ, nhất là bọn lính Đồn Giồng Nhàn (An Đức) sát Thị trấn Ba Tri hoảng hốt bỏ Đồn chạy, dân vệ, bảo an toàn huyện đào ngũ trên 150 tên.