Câu chuyện của cựu thanh niên xung phong Nguyễn Hữu Tùng

Nhắc đến những năm tháng gian khó mà hào hùng của lực lượng Thanh niên xung phong, ở xã Sơn Đông không ai là không biết đến ông Nguyễn Hữu Tùng, người đàn ông chất phác, hiền lành, gương mặt rắn rỏi như còn in dấu gió Lào và bụi đỏ Trường Sơn.

Ông sinh năm 1960 – thế hệ sinh ra giữa thời hậu chiến nhưng lớn lên trong tiếng gọi của Tổ quốc. Khi tuổi vừa tròn 17, ông xung phong rời quê nhà, khoác trên mình chiếc áo xanh TNXP để bước vào những năm tháng “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”.

1. “Mẹ ơi, con đi đây!” – lời giã biệt của chàng trai 17 tuổi

Ông Tùng kể lại, ngày nhập đội TNXP, mẹ ông khóc nhiều lắm. Cái nghèo bủa vây, nhà chỉ còn hai mẹ con nương tựa mà giờ con lại xin đi vào chiến trường. Nhưng khi nghe cán bộ xã đọc lệnh, mẹ ông thở dài rồi gạt nước mắt:

“Con là trai làng Sơn Đông, đất nước cần thì mẹ cho con đi. Nhưng nhớ giữ mình, còn sống mà về…”

Chàng trai Nguyễn Hữu Tùng khi ấy chẳng biết chiến trường ác liệt đến đâu, chỉ nghĩ đơn giản rằng:
“Bàn tay trai trẻ phải góp sức vào việc lớn.”

2. Những năm tháng rực lửa – TNXP mở đường giữa bom đạn

Ông được biên chế vào đội TNXP làm nhiệm vụ tải đạn, san lấp hố bom và mở đường cho xe vận tải trên tuyến Trường Sơn. Công việc cứ tưởng như đơn giản, nhưng là đối mặt với hiểm nguy từng giờ từng phút.

“Bom nổ lúc nào không biết. Có ngày mới lấp được hố bom thì tối lại phải làm lại từ đầu.
Chúng tôi quen với tiếng máy bay gầm rít, quen cả việc vừa chạy vừa ngã xuống hầm tránh pháo.”

Một buổi chiều năm 1978, khi đơn vị đang làm đường, một tốp máy bay địch bất ngờ ập tới. Đất đá tung lên, cây rừng đổ rạp. Ông Tùng bị mảnh bom sượt qua vai, máu thấm đẫm áo nhưng vẫn cố kéo một cô gái TNXP bị đá vùi lên khỏi mặt đất.

Kể tới đây, ông trầm giọng:

“Con bé đó bằng tuổi em gái tôi. Nó không qua khỏi…
Đến giờ tôi vẫn ám ảnh tiếng nó gọi: ‘Anh Tùng ơi, cứu em!’.”

Đó là lần đầu tiên ông đối diện ranh giới mong manh giữa sống – chết.
Đêm ấy, đơn vị thắp một ngọn đuốc bên đường mòn Trường Sơn để tiễn bạn về với đất Mẹ. Ngọn lửa chập chờn soi rõ những đôi mắt đỏ hoe của những người lính trẻ.

3. Đói, khát và sốt rét – “kẻ thù” dai dẳng nhất

Không chỉ bom đạn, Thanh niên xung phong còn đối mặt với sự đói rét triền miên.

“Có hôm chỉ có nắm cơm vắt, chia nhau từng hớp nước suối.
Đêm ngủ võng mà sốt rét run lên bần bật, anh em lấy áo đắp cho nhau.”

Nhiều lúc bước chân không còn cảm giác, cả đội vẫn bám dây mà đi vì nhiệm vụ phía trước đang chờ.

4. Ngày trở về – mang theo tuổi xuân gửi lại Trường Sơn

Năm 1982, ông Nguyễn Hữu Tùng xuất ngũ, trở về quê hương với tấm thân gầy rộc, đôi mắt sâu vì những đêm hành quân và những trận sốt rét rừng hành hạ.

Không có tiếng trống chào đón, không có cờ hoa rực rỡ – chỉ có mẹ già đứng trước cổng ôm chầm lấy con, nghẹn ngào:

“Sống mà về là tốt rồi con ạ!”

Từ đó, ông trở lại ruộng nương, rồi tham gia nhiều hoạt động ở thôn xóm.
Dù đời sống còn khó khăn, ông luôn sống chan hòa, hết lòng với bà con, nhất là các gia đình có người tham gia kháng chiến.

5. Người giữ lửa truyền thống

Giờ đây, khi đã bước sang tuổi 65, ông Nguyễn Hữu Tùng vẫn thường được mời nói chuyện truyền thống cho thanh thiếu niên trong xã. Không cần câu chữ hoa mỹ, chỉ bằng giọng nói mộc mạc của người từng trải, ông làm bao lớp trẻ lặng đi khi nghe:

“Thanh niên xung phong chúng tôi không có súng, không có huân chương cho riêng mình.
Có chăng chỉ là tuổi trẻ gửi lại Trường Sơn.
Nhưng chúng tôi tự hào vì đã sống xứng đáng với quê hương.”

Ông bảo, điều hạnh phúc nhất là nhìn thấy quê hương hôm nay bình yên, no ấm – thứ mà thế hệ ông đã đánh đổi bằng mồ hôi, máu và nước mắt.