Cựu Thanh niên xung phong

Câu chuyện của Cựu TNXP Phạm Văn Phố

Ninh Bình13/05/2026Triệu Văn Đông (Chi đoàn thôn Bối La Vậy, xã Minh Tân)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Ở xóm Vậy, người dân vẫn luôn dành sự kính trọng cho ông Phạm Văn Phố — người thanh niên năm xưa đã đi qua những tháng ngày bom đạn ác liệt tại Ngã ba Đồng Lộc.

Ông Phạm Văn Phố sinh năm 1956 trong một gia đình nông dân nghèo ở quê lúa Ninh Bình. Tuổi thơ của ông gắn với những buổi chăn trâu, cắt cỏ và phụ giúp cha mẹ ngoài đồng ruộng. Nhưng chiến tranh đã khiến cả thế hệ thanh niên thời ấy sớm phải gác lại tuổi trẻ bình yên để lên đường phục vụ Tổ quốc.

Khi vừa tròn đôi mươi, ông tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Ngày rời quê, hành trang của chàng trai trẻ chỉ là vài bộ quần áo bạc màu và lời dặn nghẹn ngào của mẹ:

“Đi giữ nước thì phải mạnh mẽ con nhé.”

Sau thời gian huấn luyện, ông được điều động đến Ngã ba Đồng Lộc — nơi được coi là “tọa độ lửa” của tuyến đường chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam.

Những năm ấy, Đồng Lộc ngày đêm rung chuyển bởi bom đạn. Máy bay địch liên tục đánh phá để cắt đứt huyết mạch giao thông. Đất đá bị cày xới, hố bom chồng lên hố bom. Cả vùng đồi núi chìm trong khói lửa và tiếng còi báo động.

Công việc của thanh niên xung phong vô cùng hiểm nguy. Ông Phố cùng đồng đội phải san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua trọng điểm, chuyển hàng và sửa đường ngay giữa lúc bom đạn còn chưa dứt.

Có những đêm, vừa nghe tiếng máy bay rít trên đầu, mọi người phải lao xuống hầm trú ẩn. Nhưng chỉ ít phút sau khi bom ngớt, họ lại chạy lên mặt đường làm việc ngay.

Ông Phố nhớ mãi một buổi chiều mùa hè đỏ lửa. Sau trận bom dữ dội, cả tuyến đường bị phá nát. Nếu không thông đường trước sáng, đoàn xe chở lương thực và đạn dược vào Nam sẽ bị chặn lại.

Trong làn khói bụi mù trời, những thanh niên xung phong tuổi mười tám đôi mươi cầm cuốc xẻng lao ra mặt đường. Đất đá nóng bỏng dưới chân, tiếng bom nổ vọng từ xa nhưng không ai chùn bước.

Ông kể rằng lúc ấy điều duy nhất họ nghĩ đến là phải giữ cho con đường thông suốt. Bởi phía trước là chiến trường miền Nam đang chờ từng chuyến xe tiếp viện.

Đêm xuống, dưới ánh đèn dầu nhỏ che kín bằng mảnh vải đen, họ tiếp tục làm việc trong tiếng ve rừng và tiếng máy bay gầm rú trên trời. Có đồng đội vừa làm vừa hát để át đi nỗi sợ hãi.

Nhưng chiến tranh không chỉ có gian khổ mà còn đầy mất mát. Ông từng chứng kiến nhiều đồng đội hy sinh ngay trên mặt đường khi tuổi đời còn rất trẻ. Những người vừa hôm qua còn ngồi ăn chung nắm cơm, hôm sau đã nằm lại giữa đất trời Đồng Lộc.

Mỗi lần nhắc lại, giọng ông vẫn nghẹn đi:

“Chúng tôi sống được đến hôm nay là nhờ sự hy sinh của biết bao người.”

Sau ngày đất nước thống nhất, ông Phạm Văn Phố trở về quê hương Minh Tân, trở lại với ruộng đồng và cuộc sống đời thường. Nhưng ký ức về những năm tháng ở Đồng Lộc vẫn luôn in đậm trong tâm trí ông như mới hôm qua.

Giờ đây, trong ngôi nhà nhỏ nơi xóm Vậy yên bình, người cựu thanh niên xung phong già vẫn thường kể cho con cháu nghe về một thời tuổi trẻ sống giữa bom đạn mà vẫn đầy lý tưởng và niềm tin.

Ông thường nói:

“Hòa bình hôm nay được đổi bằng máu và tuổi xuân của cả một thế hệ.”

Câu chuyện của ông Phạm Văn Phố là hình ảnh chân thực về những thanh niên xung phong Việt Nam năm xưa — những con người đã biến tuổi trẻ của mình thành những ngọn lửa sáng giữa chiến tranh, để giữ cho những con đường ra trận mãi không bao giờ tắt.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn