Câu chuyện đá lăn mở Đường Hạnh Phúc

Tiếng hô "Cẩn thận... đá lăn!" vang dội giữa vách núi Mã Pì Lèng.

Chỉ trong tích tắc, những tảng đá lớn từ trên cao đổ ầm xuống sườn núi, cuốn theo bụi đất mù mịt. Tất cả thanh niên xung phong và công nhân mở đường lập tức nép sát vào những hốc đá đã được đánh dấu từ trước. Khi những tiếng va đập cuối cùng lắng xuống, mọi người lại bước ra, phủi lớp bụi trắng trên vai áo rồi tiếp tục công việc như thể đó là chuyện thường ngày.

Người cựu thanh niên xung phong Hoàng Thị Nhậm (Sinh năm 1953, hiện là CCB thôn Tân An xã Hùng An) kể lại:

Những năm đầu thập niên 1960, mở Đường Hạnh Phúc đồng nghĩa với việc mỗi ngày phải đối mặt với núi đá. Không có máy khoan hiện đại hay xe xúc lớn, người mở đường chỉ có chiếc búa, mũi choòng, xà beng và đôi bàn tay chai sạn.

Mỗi buổi sáng, họ treo mình trên những vách đá dựng đứng bằng dây thừng. Người dùng búa gõ từng nhịp vào mũi choòng để khoan lỗ đặt thuốc nổ. Người phía trên giữ dây. Người phía dưới quan sát và cảnh báo nếu có đá rơi.

Có hôm, sau một tiếng nổ lớn, hàng trăm khối đá nhỏ ào ào đổ xuống. Một tảng đá lớn lao thẳng về phía một nhóm thanh niên đang xúc đất. Anh tổ trưởng chỉ kịp hét lớn:

"Áp sát vào vách đá!"

Mọi người vừa né được thì tảng đá nặng hàng tấn lăn qua, để lại một rãnh sâu trên sườn núi. Không ai bị thương, nhưng toàn bộ đoạn đường vừa san xong gần như bị lấp kín.

Nhìn con đường biến mất dưới đất đá, một cậu thanh niên thở dài:

"Vậy là mấy ngày làm công toi rồi..."

Ông đội trưởng mỉm cười, nhặt chiếc xẻng bị vùi dưới đất rồi nói:

"Đá có thể lăn xuống núi, nhưng ý chí con người thì không bao giờ lăn xuống được."

Câu nói ấy khiến cả đội im lặng vài giây, rồi tất cả lại cùng nhau xúc từng xẻng đất, cạy từng tảng đá như bắt đầu từ con số không.

Những ngày sau đó, đá vẫn lăn. Mưa vẫn đổ. Có lúc sạt lở xóa sạch thành quả của cả tuần lao động. Nhưng sáng hôm sau, tiếng búa đục đá lại vang lên giữa đại ngàn.

Nhiều người sau này kể rằng, mở Đường Hạnh Phúc không phải là cuộc chiến với núi đá, mà là cuộc chiến với chính sự mệt mỏi và ý nghĩ muốn bỏ cuộc. Điều giúp họ đi tiếp chính là niềm tin rằng, khi con đường hoàn thành, trẻ em vùng cao sẽ đến trường dễ hơn, người bệnh sẽ được đưa xuống bệnh viện nhanh hơn, nông sản sẽ theo con đường ấy đến với khắp mọi miền.

Năm tháng qua đi, những vách đá Mã Pì Lèng vẫn sừng sững như chứng nhân của thời gian. Dòng xe hôm nay nối nhau qua những khúc cua ngoạn mục, ít ai biết rằng dưới lớp nhựa đường là hàng triệu nhát búa, hàng vạn ngày công và biết bao giọt mồ hôi của những người thanh niên xung phong.

Mỗi khi trở lại con đường năm xưa, những người mở đường tóc đã bạc lại nhìn lên vách núi và mỉm cười. Tiếng đá lăn không còn khiến họ sợ hãi nữa. Với họ, đó là âm thanh của một thời tuổi trẻ đã dốc trọn sức mình để mở nên con đường mang tên Hạnh Phúc – con đường nối những bản làng giữa cao nguyên đá với tương lai.