câu chuyện hào hùng về đồng chí Đặng Nam, người thanh niên mang bí danh Hồng Việt – linh hồn của lực lượng tự vệ trong cuộc khởi nghĩa "Tiếng trống Kim Sơn" chấn động miền Duyên hải Bắc Bộ năm xưa

Đồng chí Đặng Nam sinh ra trên mảnh đất Kiến Thụy (Hải Phòng), nơi có dòng sông Đa Độ hiền hòa nhưng cũng cuộn chảy truyền thống yêu nước mãnh liệt. Được gia đình cho ăn học tử tế lại đam mê luyện tập võ thuật, chàng thanh niên Đặng Nam đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng.

Khi cao trào cứu quốc lan về vùng đất Dương Kinh xưa, Đặng Nam mới ở độ tuổi mười tám, đôi mươi. Với bầu nhiệt huyết tuổi trẻ, sự mưu trí và tinh thần xả thân, ông nhanh chóng được tin tưởng giao trọng trách làm Đội trưởng Đội tự vệ làng Kim Sơn (xã Tân Trào), lấy bí danh hoạt động là Hồng Việt. Nhiệm vụ của ông là bí mật tập hợp, huấn luyện thanh niên trai tráng trong làng, sử dụng vũ khí thô sơ như giáo mác, đòn gánh, mã tấu để chuẩn bị cho những cuộc nổi dậy lớn.

Những tháng đầu năm 1945, nạn đói khủng khiếp hoành hành khắp Bắc Kỳ. Trong khi nhân dân kiệt quệ, quân Nhật và địa chủ tay sai lại vơ vét lúa gạo tàng trữ trong các kho.

Tháng 3/1945, với tư cách là Đội trưởng tự vệ, Đặng Nam nhận lệnh trực tiếp từ Ban cán sự Đảng: yểm trợ cho cán bộ Việt Minh lãnh đạo quần chúng đi phá kho thóc của Nhật. Bằng sự chỉ huy táo bạo và khả năng bảo vệ quần chúng tài tình của đội tự vệ do ông dẫn dắt, chỉ trong 3 ngày, toàn huyện Kiến Thụy đã thu được hơn 5.000 kg thóc từ kho giặc để chia cho dân nghèo. Hành động này không chỉ cứu sống bao mạng người mà còn thổi bùng lên niềm tin vững chắc của nhân dân vào Mặt trận Việt Minh.

Thừa thắng xông lên, ngày 11/7/1945, dưới sự chỉ đạo của cấp trên, Đội trưởng Đặng Nam tiếp tục chỉ huy đội tự vệ làng Kim Sơn bí mật tập kích đồn Đoan ở Tiểu Bàng. Bằng chiến thuật mưu trí (hóa trang làm người dân đem muối vào nộp rồi bất ngờ tấn công), lực lượng của ta đã khiến binh lính trong đồn phải hạ vũ khí đầu hàng, thu giữ súng đạn và máy chữ, tạo bước đệm vô cùng quan trọng cho cuộc tổng khởi nghĩa.

Sáng ngày 12/7/1945, "Tiếng trống Kim Sơn" chính thức vang lên dồn dập, giục giã. Làng Kim Sơn sục sôi khí thế quật khởi. Đồng chí Đặng Nam cùng lực lượng tự vệ tay búa, tay dao dũng mãnh tiến lên, làm nòng cốt để yểm trợ quần chúng nhân dân dự mít tinh tuyên bố xóa bỏ chính quyền tay sai, thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng.

Đó là một ngày lịch sử, biến Kim Sơn trở thành căn cứ địa vững chắc, cắm lá cờ đỏ sao vàng đầu tiên của phong trào khởi nghĩa miền Duyên hải. Trong những ngày sau đó, giặc liên tục tổ chức các trận càn quét khốc liệt hòng dập tắt ngọn lửa cách mạng. Thế nhưng, Hồng Việt cùng đội tự vệ của mình đã dựa vào hầm bí mật, bám trụ kiên cường, bảo vệ an toàn cho các cán bộ chủ chốt.

Vượt qua những năm tháng đạn bom khốc liệt của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, người thanh niên Hồng Việt năm nào tiếp tục gắn bó trọn đời với sự nghiệp của Đảng. Sau này, ông từng giữ chức vụ Trưởng Ban Thanh tra Thành ủy Hải Phòng, luôn giữ vững phẩm chất "hiếu trung" của người cộng sản.

Ở độ tuổi bách niên (ông sống qua tuổi 100), trong căn nhà nhỏ bên bờ sông Đa Độ (thị trấn Núi Đối, huyện Kiến Thụy), cụ Đặng Nam vẫn thường đọc cho con cháu và thế hệ trẻ nghe những vần thơ do chính mình sáng tác về những ngày rực lửa:

"Từ trong ba nhánh tre ươm Thành căn cứ địa Kim Sơn - Tân Trào Âm vang tiếng trống, đường dao Đất bằng nổi sóng phất cao cờ hồng..."

Cuộc đời của đồng chí Đặng Nam - Hồng Việt là một pho sử sống động, là niềm tự hào to lớn của quê hương Kiến Thụy. Hình ảnh người Đội trưởng tự vệ tuổi đôi mươi can trường năm xưa đã trở thành ngọn lửa cách mạng vĩnh cửu, được trao truyền mạnh mẽ cho các thế hệ mai sau.