câu chuyện hòa bình
1. Trong ngăn kéo cũ của bố tôi có một chiếc hộp thiếc. Mẹ bảo rằng, đó là kho báu một thời hoa lửa của bố. Một chiếc hộp đựng nguyên cả thanh xuân máu lửa và cả những xúc cảm yêu thương thuở nào. Hôm ấy, trời mưa phùn gió bấc, tôi mở chiếc hộp ấy ra. Không có vàng bạc hay châu báu, bên trong là những kỷ vật đã ngả màu thời gian: một chiếc mũ cối cũ kỹ, mảnh huân chương hơi sứt cạnh, vài bức ảnh đen trắng đã ố vàng và một tập bản thảo thơ viết tay. Tôi lật giở từng trang, những vần thơ như sống dậy, kể cho tôi nghe về một thời mà bố tôi, không chỉ là một người lính, mà còn là một chàng trai trẻ với trái tim rực cháy. Mùa xuân 1972, bố tôi nhập ngũ. Chàng trai mười tám tuổi ấy từ biệt mái trường phổ thông, từ biệt cô bạn gái hàng xóm tên Thảo, lên đường với hành trang là niềm tin và lý tưởng cháy bỏng. Trong trang nhật ký đầu tiên, bố viết: “Hôm nay, tôi khoác ba lô lên đường. Thảo khóc. Tôi hứa sẽ trở về, và sẽ viết tặng nàng một tập thơ dài. Chiến tranh, hãy đợi đấy! Tuổi trẻ của chúng tôi không biết sợ là gì.” Những ngày đầu ở rừng, cơn sốt rét rừng hành hạ thân thể gầy guộc của bố. Nhưng trong cơn mê sảng, bố vẫn đọc thơ, vẫn nhớ về hương bưởi sau nhà, về ánh mắt người con gái đợi chờ. Những lá thư viết vội trên mảnh giấy nhàu nát, gửi về hậu phương là nguồn động lực lớn lao. Bố kể về đồng đội, về những bữa cơm nắm với muối vừng, về đêm không ngủ vì tiếng bom gầm. Tất cả đều được ghi lại bằng chất liệu của một tâm hồn lãng mạn: “Đêm Trường Sơn, sao sáng như muôn ngàn viên pha lê găm lên nền nhung đen. Tiếng suối chảy như điệu nhạc ru lòng người lính trẻ. Chợt nhớ đến Thảo, và ước mong hòa bình thật mau tới, để được ngồi bên nàng, nghe tiếng đàn dương cầm.”
Rồi mùa hè đỏ lửa 1972, đơn vị của bố tham gia một chiến dịch lớn. Trong một trận đánh ác liệt, quả đạn phạt kích nổ ngay sát vị trí của bố. Một đồng đội tên Cường – người bạn thân nhất – đã đẩy bố ngã xuống hố và lấy thân mình che chắn. Anh Cường hi sinh. Trang nhật ký ngày hôm đó chỉ vỏn vẹn mấy dòng, nguệch ngoạc, lem lỡ máu: “Cường ơi! Cậu đã cứu tôi. Tôi còn sống, nhưng một phần tuổi trẻ của tôi đã chết theo cậu rồi. Tôi thề, sẽ sống thật xứng đáng với sự hi sinh của cậu. Hòa bình, chúng ta sẽ trở lại, tôi sẽ thắp cho cậu nén hương thơm.” Kỷ vật là mảnh huân chương trong hộp, với bố, nó thuộc về anh Cường. Chiến tranh kết thúc, bố trở về làng trong ngày mùa thu tháng Tám lịch sử. Người con trai ra đi với đôi mắt sáng ngời lý tưởng, nay trở thành một người lính già dạn dày, trong mắt là sự từng trải và một nỗi buồn man mác. Cô Thảo – người đã đợi chờ bố suốt những năm tháng ấy – đã chạy đến ôm chầm lấy bố giữa tiếng reo hò của cả xóm. Bố viết: “Tôi trở về, tay không. Không có tập thơ dài như lời hứa năm xưa, chỉ có những vần thơ viết vội trong khói lửa. Thảo không chê, nàng bảo: ‘Đó là tập thơ đẹp nhất, vì nó được viết bằng máu và nước mắt, bằng tình yêu Tổ quốc và tình yêu của anh.’” Bố và mẹ tôi – cô Thảo ngày ấy – đã cùng nhau xây dựng một tổ ấm bình yên sau chiến tranh. Bố trở thành một thầy giáo dạy Văn, tiếp tục truyền cho các thế hệ học trò tình yêu văn chương và lòng yêu nước. Những bài thơ thời hoa lửa được bố cất giữ cẩn thận, như một phần ký ức thiêng liêng không thể nào quên. Tôi gấp tập bản thảo lại, cất chiếc hộp vào chỗ cũ. Trong lòng trào dâng một cảm xúc khó tả. Tôi hiểu rằng, “thời hoa lửa” không đơn thuần là những năm tháng chiến đấu, mà là cả một khung trời ký ức về tuổi trẻ sôi nổi, về lý tưởng sống cao đẹp, về tình đồng chí đồng đội thiêng liêng và cả những rung động đầu đời trong sáng, thủy chung. Nó là ngọn lửa đã tôi luyện nên thế hệ cha anh, và giờ đây, ngọn lửa ấy vẫn tiếp tục được truyền lại, âm ỉ cháy trong trái tim của những người con thời bình như tôi. Một thời để nhớ, một thời để yêu, và một thời để tự hào.
