CÂU CHUYỆN HOA LỬA: "CÁNH TAY THÉP" VÀ TIẾNG NỔ BỘC PHÁ ĐÔNG KHÊ
Bài viết tái hiện hành động dũng cảm phi thường của người chiến sĩ 18 tuổi La Văn Cầu trong trận đánh đồn Đông Khê (Chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950). Dù bị thương nặng, anh vẫn kiên quyết nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay phải dập nát để ôm quả bộc phá phá tan lô cốt địch. "Cánh tay thép" ấy đã trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", tiếp thêm ngọn lửa lý sống cho thế hệ trẻ hôm nay.
1. Khát vọng cống hiến của người thanh niên vùng biên giới
Sinh ra và lớn lên tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình nghèo khổ dưới thời gian khổ của đất nước, La Văn Cầu sớm chứng kiến những tội ác của thực dân Pháp đối với đồng bào mình. Niềm khao khát được cầm súng bảo vệ quê hương đã thôi thúc người thanh niên dân tộc Tày này. Năm 1948, dù mới 16 tuổi (chưa đủ tuổi nhập ngũ theo quy định), ông đã quyết tâm khai tăng tuổi để được viết đơn gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Vào quân ngũ, ông được biên chế vào Đại đội 671, Tiểu đoàn 174, Trung đoàn 174 (Đoàn Cao Bắc Lạng). Qua nhiều trận chiến rèn luyện, người chiến sĩ trẻ luôn thể hiện sự kiên cường, mưu trí và được tin tưởng giao nhiệm vụ làm Tổ trưởng tổ bộc phá.
2. Đêm Đông Khê rực lửa và quyết định xé tan ranh giới sinh tử
Tháng 9 năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu – Đông bước vào giai đoạn quyết định. Cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) được chọn làm trận đánh then chốt mở màn chiến dịch. Đòn tấn công này nhằm xóa bỏ lá chắn phòng ngự của địch trên Đường 4.
Đêm ngày 16 tháng 9 năm 1950, lệnh tiến công đồn Đông Khê vang lên. Đơn vị của La Văn Cầu nhận nhiệm vụ tiêu diệt lô cốt số 12 – một hỏa điểm kiên cố bằng bê tông cốt thép, nơi địch đặt các khẩu súng máy xả đạn dữ dội cản bước tiến quân ta.
Trong mớ khói súng mù mịt và đạn pháo cày xới mặt đất, các đợt áp sát phá rào của quân ta gặp vô vàn khó khăn. Khi ôm quả bộc phá nặng 12kg tiến lên áp sát lô cốt địch, La Văn Cầu bất ngờ bị trúng đạn. Một mảnh đạn pháo găm vào má phải, đồng thời loạt đạn súng máy của địch bắn trúng khiến cẳng tay và bàn tay phải của ông bị dập nát hoàn toàn.
Cơn đau xé ruột làm ông ngất đi trong giây lát. Khi tỉnh lại giữa quầng lửa pháo, thấy cánh tay phải dập nát đung đung vướng gạt vào cây cối, làm cản trở việc di chuyển và có nguy cơ trễ mất thời cơ đánh bộc phá của đơn vị, ông đã đưa ra một quyết định phi thường.
3. "Cánh tay thép" và quả bộc phá mở đường chiến thắng
Nén cơn đau ghê gớm, La Văn Cầu bò lại gần đồng đội là chiến sĩ Nông Quốc Chẩn và đưa ra lời đề nghị đanh thép:
"Đồng chí dùng dao chặt đứt cánh tay này giúp tôi, để tôi còn kịp ôm bộc phá lên phá đồn địch!"
Nhìn vết thương nát bét của đồng đội, người chiến sĩ Nông Quốc Chẩn không khỏi ngập ngừng xót xa. Nhưng trước ánh mắt kiên định và mệnh lệnh dứt khoát của người tổ trưởng bộc phá, anh Chẩn đã nghiến răng dùng dao dứt khoát chặt đứt phần cẳng tay gãy nát.
Ngay sau khi gạt bỏ phần cơ thể dập nát, La Văn Cầu nén đau, dùng tay trái còn lại ôm chặt quả bộc phá 12kg. Bằng sức mạnh phi thường của ý chí, ông trườn qua làn mưa đạn, áp sát vách lô cốt số 12, giật kíp nổ rồi lăn xuống công sự.
Tiếng nổ rung chuyển đất trời xé tan hỏa điểm nguy hiểm nhất của địch, mở ra cửa mở quyết định để toàn đơn vị xông lên tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Đông Khê, lập nên chiến công vang dội mở màn cho thắng lợi của Chiến dịch Biên giới 1950.
4. Trọn đời giữ lửa và di sản tinh thần cho mai sau
Sau chiến công bất tử tại Đông Khê, chiến sĩ La Văn Cầu được Bác Hồ khen ngợi và vinh dự là 1 trong 7 người đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1952.
Rời chiến trường với thương tật và chỉ còn một tay, ông tiếp tục cống hiến, phục vụ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam với hàm Đại tá. Khi trở về cuộc sống đời thường, ông vẫn giữ nguyên phẩm chất giản dị, kiên trung của "Bộ đội Cụ Hồ", tích cực tham gia công tác xã hội và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Câu chuyện về người chiến sĩ một tay ôm bộc phá phá đồn địch đã trở thành bài học lịch sử đi vào sách giáo khoa của nhiều thế hệ học sinh Việt Nam.



