CÂU CHUYỆN HOA LỬA GIỮA THỜI BÌNH CỦA ÔNG “LÝ VĂN DƯƠNG - NGƯỜI GIÀ LÀNG UY TÍN”

Ở bản Mấn 1, nép mình bên dòng suối trong xanh quanh năm róc rách, ai cũng kính trọng già làng Lý Văn Dương. Ông đã ngoài bảy mươi tuổi, mái tóc bạc trắng như sương sớm trên đỉnh núi, đôi mắt tuy đã mờ nhưng lúc nào cũng ánh lên sự hiền từ, sâu sắc. Với bà con dân tộc Thái trong bản, ông Dương không chỉ là người cao tuổi nhất mà còn là già làng uy tín, người luôn gương mẫu, đi đầu trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc giữa thời bình, khi cuộc sống đang từng ngày đổi thay.

Ngày trẻ, ông Lý Văn Dương từng tham gia dân công hỏa tuyến, góp sức bảo vệ bản làng trong những năm tháng khó khăn. Khi đất nước hòa bình, già trở về làm ruộng, dựng nhà sàn, nuôi con cháu, tiếp tục gắn bó trọn đời với bản làng. Dù cuộc sống còn nhiều vất vả, nhưng ông luôn tâm niệm: “Còn người Thái thì còn tiếng Thái, còn nhà sàn, còn váy áo, điệu xòe, tiếng khèn.”

Những năm gần đây, nhiều gia đình trong bản xây nhà xây, con cháu đi làm xa, trẻ nhỏ quen với điện thoại, tivi hơn là những câu chuyện cổ, làn điệu dân ca. Trước thực tế đó, ông Dương trăn trở rất nhiều. Không đợi ai nhắc nhở, già tự nguyện đứng ra vận động bà con cùng nhau giữ gìn bản sắc dân tộc.

Mỗi buổi tối, dưới gầm nhà sàn của ông, ánh lửa bập bùng soi rõ những gương mặt non nớt của đám trẻ trong bản. Già chậm rãi kể cho các cháu nghe truyện về bản sắc văn hóa của dân tộc, dạy các cháu những câu chào hỏi bằng tiếng Thái, giảng giải ý nghĩa của từng hoa văn trên chiếc váy xòe truyền thống. Ông bảo:“Tiếng nói, chữ viết là linh hồn của dân tộc. Các cháu phải nhớ, phải nói, phải dùng thì nó mới sống mãi.”

Không chỉ nói suông, ông Dương còn là người gương mẫu trong hành động. Gia đình ông vẫn giữ nếp sinh hoạt truyền thống: mặc trang phục Thái trong ngày lễ, Tết; giữ gian thờ tổ tiên trang nghiêm; thực hiện nghi lễ đúng phong tục. Trong các dịp lễ hội của bản ông luôn là người hướng dẫn bà con thực hiện nghi lễ đúng truyền thống, loại bỏ dần những hủ tục lạc hậu, mê tín không còn phù hợp.

Đặc biệt, ông Dương là người đi đầu trong việc “khôi phục và duy trì điệu xòe Thái, đàn tính tẩu”. Ông vận động các bà, các chị thành lập đội văn nghệ bản, truyền dạy từng động tác xòe cổ, từng nhịp trống, tiếng chiêng cho lớp trẻ. Già thường nói:“Xòe là để đoàn kết, để bản làng thêm vui, để người Thái nhận ra nhau.”

Hình ảnh ông: Lý Văn Dương (Bên phải) tham gia đánh tính tẩu trong các hội diễn, hội thi do các cấp phát động.

Khi chính quyền địa phương triển khai xây dựng đời sống văn hóa mới, ông Dương luôn tích cực phối hợp. Ông vận động bà con vừa giữ gìn bản sắc truyền thống, vừa chấp hành tốt chủ trương, đường lối của đảng chính sách pháp luật của Nhà nước: tổ chức cưới hỏi gọn nhẹ, tang lễ văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ rừng đầu nguồn. Nhờ uy tín và sự gương mẫu của ông, bà con trong bản tin tưởng, làm theo, bản Mấn 1 ngày càng yên bình, đoàn kết. Từ đó ông lập nhiều thành tích xuất sắc được UBND xã tặng giấy khen.

Giờ đây, dù tuổi đã cao, bước chân chậm lại, nhưng mỗi khi nhắc đến văn hóa dân tộc Thái, giọng ông Dương vẫn đầy nhiệt huyết. Ông hiểu rằng mình không thể đi cùng bản làng mãi mãi, nhưng những gì ông đang làm hôm nay sẽ là hạt giống gieo vào lòng thế hệ trẻ – để bản sắc văn hóa của dân tộc Thái tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và sống bền bỉ trong thời bình.

Già làng Lý Văn Dương – Một ngọn lửa lặng thầm giữ hồn bản – chính là tấm gương sáng về “người có uy tín, gương mẫu đi đầu trong gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Thái” giữa dòng chảy trong cuộc sống hiện đại.