CÂU CHUYỆN HOA LỬA - NGUYỄN VĂN THỊNH
Ở vùng quê Yên Hà, xã Yên Lư, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, nơi có những đồi vải thiều xanh um và con sông Thương uốn mình hiền hòa, có một chàng trai tên Nguyễn Văn Thịnh. Sinh ra trong một gia đình thuần nông, từ nhỏ Thịnh đã quen với mùi bùn ruộng, tiếng sáo diều vi vu những chiều lộng gió. Anh nổi tiếng trong làng vì giọng hát quan họ ngọt ngào, thường được các cụ bảo: “Thằng này mà đi hát thì gái theo đầy thuyền.”
Nhưng năm 1974, khi tổ quốc cần, Thịnh gác lại những câu quan họ dang dở, tình nguyện lên đường nhập ngũ. Mẹ anh – một người đàn bà góa chồng từ sớm – lặng lẽ gói cho con nắm xôi, quả cà, và một chiếc khăn tay thêu vội hình bông sen. Bà không khóc, chỉ dặn: “Nhớ trở về với mẹ, với làng.”
Sau thời gian huấn luyện, Thịnh được biên chế vào đại đội trinh sát, hành quân vào Nam. Tháng 4 năm 1975, đơn vị anh tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đảm nhiệm mũi thọc sâu đánh chiếm cầu Bình Lợi, mở đường cho quân ta tiến vào giải phóng Sài Gòn. Đêm 29 rạng sáng 30 tháng 4, trận đánh ở cầu Bình Lợi diễn ra khốc liệt. Quân địch dựa vào công sự kiên cố, hỏa lực mạnh bắn ra như vãi đạn.
Trong lúc đồng đội bị hỏa điểm ở đầu cầu kìm chân không sao tiến lên được, Thịnh đã tình nguyện ôm bộc phá, men theo bờ kênh đầy lục bình, tiếp cận ụ súng địch. Anh bị thương ở đùi, máu loang ra nhuộm đỏ cả dòng nước, nhưng vẫn nghiến răng bò từng mét một. Khi còn cách ụ súng chừng mười mét, anh dùng hết sức bình sinh quăng khối bộc phá vào bên trong. Tiếng nổ long trời vang lên, hỏa điểm bị tiêu diệt. Đồng đội ào lên như thác lũ, cắm cờ giải phóng trên cầu. Thịnh được đồng đội kéo vào bờ trong tình trạng mất nhiều máu, người lả đi. Trong cơn mê man, anh thì thầm hát một câu quan họ: “Người ơi, người ở đừng về…” – câu hát của những đêm hội làng Yên Hà năm nào.
Sau ngày đất nước thống nhất, Thịnh nằm điều trị trong quân y viện gần ba tháng. Vết thương ở chân để lại di chứng khiến anh đi hơi tập tễnh. Năm 1976, anh trở về quê trong một buổi chiều mùa vải chín đỏ rực cả bờ sông. Không báo trước, anh lặng lẽ bước qua cổng làng, nơi cây đa già vẫn rủ bóng. Bà mẹ già đang ngồi bên hiên, mắt mờ đục nhìn ra ngõ. Khi nghe tiếng gọi “Mẹ ơi!”, bà run rẩy đứng dậy, sờ tay lên mặt con rồi ôm chầm lấy anh, nước mắt chảy dài trên đôi má nhăn nheo.
Người lính già ấy sau này trở thành một thương binh nghèo, sống lặng lẽ với mảnh vườn nhỏ trồng vải thiều. Mỗi khi có đoàn văn công về làng biểu diễn, người ta lại thấy ông cụ Nguyễn Văn Thịnh ngồi ở hàng ghế đầu, mắt sáng lên khi nghe những làn điệu quan họ. Trên ngực áo bộ đội đã sờn bạc, ông luôn đeo tấm huân chương chiến công và giữ trong túi chiếc khăn tay thêu hoa sen của mẹ – kỷ vật thiêng liêng theo ông suốt những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
