Câu chuyện: Hoàng Nó – Người con Sơn La kiên cường giữa thời hoa lửa

Những năm đầu thập niên 1940, Sơn La vẫn chìm trong cảnh áp bức của chế độ thực dân, phong kiến. Cuộc sống của nhiều gia đình còn khó khăn, người dân phải chịu nhiều sưu thuế và bất công. Giữa hoàn cảnh ấy, chàng thanh niên Cầm Văn Lượng sớm nhận ra nỗi khổ của đồng bào và nung nấu mong muốn góp sức thay đổi cuộc sống quê hương.

Năm 1942, Cầm Văn Lượng được các đồng chí Bế Nhật Huấn và Cầm Văn Minh giác ngộ cách mạng, giới thiệu đến với Việt Minh. Ngày 3/8/1943, ông được kết nạp vào Hội Thanh niên Cứu quốc, đảm nhiệm công việc tuyên truyền, vận động thanh niên tại Mường Bon.

Đó là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời người thanh niên trẻ. Từ đây, ông tích cực vận động nhân dân tham gia phong trào cách mạng, góp phần xây dựng cơ sở và chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giành chính quyền.

Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, đất nước bước sang một thời kỳ mới. Nhưng nền độc lập còn non trẻ nhanh chóng đứng trước thử thách khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Với Hoàng Nó, con đường đấu tranh vì quê hương vẫn tiếp tục.

Năm 1946, ông được cử hoạt động bí mật tại Mộc Châu. Đến năm 1948, ông tham gia Đội Quyết Tiến, cùng đồng đội hoạt động ở vùng địch hậu Mai Sơn và Yên Châu để xây dựng, phát triển cơ sở cách mạng.

Cuộc sống của những cán bộ hoạt động trong vùng địch hậu vô cùng gian khổ. Có lúc, họ phải ăn măng rừng để cầm cự qua ngày. Chính trong hoàn cảnh ấy, cái tên Hoàng Nó gắn bó với Cầm Văn Lượng. Theo tư liệu, trong tiếng Thái, “nó” có nghĩa là măng — loài cây bình dị nhưng có sức sống bền bỉ giữa núi rừng.

Cái tên ấy gợi lên hình ảnh một người cán bộ kiên trì, dẻo dai, không dễ dàng khuất phục trước gian khó. Dù đối mặt với nhiều thử thách, Hoàng Nó vẫn bám địa bàn, giữ liên lạc, vận động nhân dân và cùng đồng đội gây dựng lại các cơ sở cách mạng khi phong trào gặp tổn thất.

Sau Chiến dịch Tây Bắc năm 1952, ông chuyển sang phụ trách công tác tuyên giáo của tỉnh Sơn La, tiếp tục đóng góp cho phong trào kháng chiến. Sau khi miền Bắc được giải phóng, ông đảm nhiệm nhiều công việc trong lĩnh vực văn hóa và công tác Đảng. Tháng 12/1962, ông được chỉ định giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Sơn La và tiếp tục đảm nhiệm cương vị này qua nhiều năm.

Từ một thanh niên tham gia vận động cách mạng đến người đứng đầu Đảng bộ tỉnh, Hoàng Nó đã dành phần lớn cuộc đời cho công việc chung. Hành trình của ông là minh chứng cho sự trưởng thành của những người con Sơn La trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng quê hương. Ông qua đời năm 2003, để lại dấu ấn trong lịch sử cách mạng của tỉnh.