Câu chuyện không có hồi kết
Tôi nhớ nhất đêm ngày 16 tháng 8. Dưới ánh trăng mờ, tiếng trống ngũ liên vang lên dồn dập từ đình làng. Tôi tay cầm cây mác dài, cùng dòng người tay gậy, tay găm rầm rập tiến về phủ huyện. Chúng tôi đi, không phải với tư cách là những tá đi khúm núm, mà với tư cách là những chủ nhân tương lai của đất nước.
ôi là Bùi Quang Yên, một người lính già đã đi qua những năm tháng rực lửa của dân tộc. Nếu anh muốn nghe về mùa thu năm 1945, hãy để tôi đưa anh trở lại những ngày mà cái đói, cái khổ không quật ngã được ý chí của những người cùng khổ đứng lên làm chủ vận mệnh mình.
Tiếng trống từ làng quê
Tháng 8 năm 1945, tôi khi ấy là một thanh niên nông dân ở vùng quê Bắc Bộ. Cái đói năm Ất Dậu vẫn còn ám ảnh trong từng xóm nhỏ, nhưng giữa cái không khí ảm đạm ấy, một luồng sinh khí mới bắt đầu lan tỏa. Tôi được anh em trong Việt Minh giác ngộ, giao cho nhiệm vụ canh gác và vận động bà con tham gia hội cứu quốc.
Tôi nhớ nhất đêm ngày 16 tháng 8. Dưới ánh trăng mờ, tiếng trống ngũ liên vang lên dồn dập từ đình làng. Tôi tay cầm cây mác dài, cùng dòng người tay gậy, tay găm rầm rập tiến về phủ huyện. Chúng tôi đi, không phải với tư cách là những tá đi khúm núm, mà với tư cách là những chủ nhân tương lai của đất nước.
Trận đánh chiếm kho thóc
Kỷ niệm sâu sắc nhất đời tôi là lần cùng đơn vị đánh chiếm kho thóc của phát xít Nhật để cứu đói cho dân. Khi ấy, vũ khí của chúng tôi thô sơ lắm, chỉ có vài khẩu súng kíp còn lại là giáo mác.
Tôi nhớ mình đã xông lên phía trước, tiếng hô "Phá kho thóc, giải quyết nạn đói!" vang lên át cả tiếng súng trường của lính gác. Khi cánh cổng gỗ nặng nề đổ sập xuống, nhìn thấy những bao thóc được chia cho bà con, nhìn thấy những giọt nước mắt lăn dài trên gò má hóp của những người mẹ, người chị, tôi biết rằng: Độc lập không chỉ là danh hiệu, độc lập là quyền được sống và quyền được no ấm.
Ngày nắng Ba Đình
Sau khi giành chính quyền ở địa phương, tôi vinh dự được chọn vào đoàn đại biểu tiến về Hà Nội. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tôi đứng giữa biển người tại quảng trường Ba Đình.
Khi cụ Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, giọng Người trầm ấm mà đanh thép: "Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập...". Tôi đứng đó, vai sát vai với những người đồng chí xa lạ nhưng cảm giác như anh em một nhà. Chúng tôi đã thề: "Độc lập hay là chết!".
"Ngày ấy, chúng tôi chẳng có gì ngoài đôi bàn tay trắng và một trái tim nóng hổi. Nhưng chính cái 'không có gì' ấy đã làm nên một cuộc cách mạng rung chuyển cả đất trời."
