Câu chuyện lá cờ đỏ sao vàng trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Cuối năm 1940, tình hình kháng chiến chống Thực dân Pháp và Phát xít Nhật tại các tỉnh Nam Kỳ đang diễn ra mạnh mẽ. Để tiến tới khởi nghĩa, Xứ ủy Nam Kỳ đã họp mở rộng bàn kế hoạch vào ngày 21 đến 23 tháng 9 năm 1940. Trong cuộc họp này, một vấn đề được đặt ra là cần có một lá cờ để khẳng định tổ chức, thống nhất hiệu lệnh chỉ huy và động viên quần chúng.

Nguyễn Hữu Tiến, một nhà cách mạng, được cho là người nhận nhiệm vụ thể hiện lá cờ. Cũng có thuyết cho rằng vợ chồng nhà cách mạng Lê Hồng Phong và Bí thư thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn Nguyễn Thị Minh Khai sáng tạo nên lá cờ để kêu gọi nhân dân khởi nghĩa. Sau nhiều lần phác thảo, cuối cùng một lá cờ ra đời với nền đỏ chính giữa có ngôi sao vàng.

Nguyễn Hữu Tiến cũng sáng tác một bài thơ về lá cờ:

“Hỡi những ai máu đỏ da vàng
Hãy chiến đấu với cờ thiêng Tổ quốc
Nền cờ thắm máu đào vì đất nước
Sao vàng tươi da của giống nòi
Đứng lên mau hồn nước gọi ta rồi
Hỡi Sĩ-công-nông-thương-binh
Đoàn kết lại như sao vàng năm cánh”.

Mẫu cờ được ban lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chuẩn y ngay sau đó.

Ngày 23 tháng 11 năm 1940, cuộc khởi nghĩa nổ ra, lá cờ đỏ sao vàng được treo tại trụ sở của Ủy ban khởi nghĩa đặt tại đình Long Hưng xã Long Hưng (Châu Thành), nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Nhưng cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị đàn áp, thất bại. Nguyễn Hữu Tiến bị bắt và bị quân Pháp sát hại ngày 28 tháng 8 năm 1941 cùng các đồng chí của ông như: Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Thị Minh Khai.

Trước lúc hy sinh, ông đã để lại bài thơ, trong đó có câu:

“Anh em đi trọn con đường nhé
Cờ đỏ sao vàng sáng tương lai”.