Câu chuyện lịch sử 1 Vũ Xuân Chống

Khởi đầu của những bước chân không mỏi

Chuyện đời binh nghiệp của lứa chúng tôi thì dài như dãy Trường Sơn, nhưng những ngày "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" ấy là những ký ức không bao giờ phai nhạt, nó như mới xảy ra ngày hôm qua thôi. Khởi đầu từ những bước chân không mỏi. Năm đó tôi mới hai mươi tuổi, cái tuổi mà người ta bảo là "bẻ gãy sừng trâu". Vừa rời ghế nhà trường, tôi viết “tâm thư bằng máu” để được nhập ngũ. Sau mấy tháng huấn luyện gắt gao ở quân ngũ, tiểu đoàn của tôi nhận lệnh hành quân vào Nam. Nhưng nhiệm vụ của chúng tôi đặc biệt hơn: sang nước bạn Lào, phối hợp với quân giải phóng Pathet Lào để đánh đuổi kẻ thù chung. Cứ tưởng tượng, trên vai mỗi người là chiếc ba lô nặng 30-40kg, bao gồm gạo, muối, súng đạn và cả chiếc bi đông nước. Chúng tôi đi bộ ròng rã hàng tháng trời. Trường Sơn những năm 70 không có đường nhựa đâu, chỉ có những lối mòn nhỏ hẹp, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực thẳm hun hút. Cái khổ đầu tiên không phải là đạn bom, mà là "đặc sản" Trường Sơn: Sốt rét và vắt. Có những đêm ngủ trong rừng, sáng dậy thấy máu thấm đỏ ống quần vì vắt cắn lúc nào không hay. Rồi cơn sốt rét rừng ập đến, người run cầm cập giữa cái nắng đổ lửa, nhưng chân vẫn phải bước vì không muốn rời xa đội ngũ.

Những lần đối mặt với "Tử thần" trên đỉnh cao

Tôi nhớ nhất là lần đơn vị vượt qua đỉnh Phu-La-Nhích để sang Trung Lào. Bầu trời không bao giờ yên tĩnh, tiếng gầm rú của máy bay B-52 và AC-130 quần thảo suốt ngày đêm. Có một buổi chiều, khi đơn vị đang băng qua một "tọa độ lửa" – nơi cây cối đã bị chất độc hóa học và bom đạn đánh cho trơ trụi. Bỗng nhiên, tiếng rít xé lòng vang lên. > "Nằm xuống! Pháo bầy!" – Tiếng anh đại đội trưởng chưa dứt thì đất đá đã tung trời. > Một quả đạn pháo nổ cách tôi chỉ vài mét. Sức ép đẩy tôi văng xuống một hố bom cũ. Tai tôi ù đi, không còn nghe thấy gì ngoài tiếng "u u" kéo dài. Khi tôi tỉnh lại, thấy mình bị vùi lấp dưới một lớp đất đỏ. Tôi cố ngoi lên, phổi như nghẹt lại vì mùi thuốc súng khét lẹt. Nếu quả pháo đó rơi lệch thêm 1 mét nữa, có lẽ tôi đã nằm lại vĩnh viễn ở cái dốc không tên đó rồi. Tình hữu nghị trên đất bạn Lào

Sang đến đất Lào, gian khổ lại mang một hình thái khác. Địa hình vùng Thượng Lào vô cùng hiểm trở, núi cao vực sâu và rừng rậm thâm u. Đơn vị tôi có nhiệm vụ đánh chặn một đoàn xe tiếp tế của địch tại cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng. Lúc này, cái đói bắt đầu hành hạ. Có những đợt đứt liên lạc với hậu phương, chúng tôi phải hái rau rừng, bắt ốc suối để ăn. Tôi nhớ có lần vào bản của người Lào Lùm, thấy dân bản cũng khổ lắm nhưng họ vẫn nhường cơm sẻ áo. Một bà cụ người Lào đã nắm lấy tay tôi, đưa cho một vắt xôi nhỏ và nói bằng thứ tiếng Việt bập bõm: "Bộ đội Việt Nam tốt lắm, đánh đuổi giặc cho bản mường yên vui". Chính những tình cảm đó là liều thuốc quý giá nhất giúp chúng tôi quên đi mệt mỏi.

Lần thoát chết kịch tính nhất

Đó là trận đánh mùa khô. Đơn vị tôi bị phục kích trong một thung lũng hẹp. Địch đổ quân bằng trực thăng xuống các điểm cao, dồn chúng tôi vào thế gọng kìm. Đạn đại liên của chúng quét như mưa. Tôi cùng hai đồng đội nữa bị kẹt lại sau một hốc đá để yểm trợ cho đơn vị rút lui. Địch tiến sát đến mức tôi nghe rõ tiếng chúng hò hét. Một trái lựu đạn ném thẳng về phía hốc đá. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, tôi chỉ kịp đẩy hai đồng đội nằm rạp xuống rồi lăn người sang phía bên kia. "Đoàng!" – Khói bụi mù mịt. Tôi cứ nhìn theo hướng sao Bắc Đẩu mà đi, trong đầu chỉ nghĩ: "Phải sống để còn kể lại cho con cháu nghe về những người anh em đã ngã xuống".

Hòa bình và nỗi nhớ

Năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi trở về với hành trang là một cuốn nhật ký nhòe nét mực. Nhiều đồng đội của tôi đã không may mắn như thế. Họ nằm lại ở những cánh rừng săng lẻ, dưới những tán cây đại thụ của đại ngàn Trường Sơn hay trong những thung lũng xa xôi trên đất bạn Lào.

Bây giờ, mỗi khi trái gió trở trời, các vết thương cũ lại đau nhức. Nhưng tôi không hối tiếc. Tuổi trẻ của lứa chúng tôi đã cháy hết mình cho lý tưởng độc lập, tự do. Trường Sơn năm xưa giờ đã xanh mướt cây trái, con đường mòn ngày nào giờ đã là đại lộ thênh thang. Hoà bình hôm nay được đổi bằng máu và nước mắt của cả một thế hệ. Vì vậy, các cháu thế hệ sau hãy sống sao cho xứng đáng với những người đã nằm xuống.