câu chuyện lịch sử 10a4 (64)

Tà Cơn: Vành Đai Lửa Và Lời Kể Của Người Con Đại Ngàn

Nằm giữa thung lũng Khe Sanh hùng vĩ, Sân bay Tà Cơn từng được quân đội Mỹ kỳ vọng là một "pháo đài bất khả xâm phạm", một mắt xích không thể phá vỡ trong hàng rào điện tử McNamara nhằm ngăn chặn đường mòn Hồ Chí Minh. Nhưng trong ký ức của những người lính và dân bản địa, nơi đây là một địa ngục trần gian, nơi ý chí con người đã chiến thắng sắt thép. Ông Pả Triển (sinh năm 1948), người dân tộc Vân Kiều tại xã Hướng Tân, huyện Hướng Hóa, là người đã dành cả tuổi thanh xuân để cùng bộ đội giải phóng bao vây sân bay Tà Cơn suốt những năm tháng khốc liệt nhất của chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh (1968).

Ông kể lại bằng giọng nói trầm hùng của người miền núi: "Ngày đó, Tà Cơn không có một ngọn cỏ nào mọc nổi vì bom hóa học và đạn pháo. Máy bay Mỹ lên xuống như chuồn chuồn, tiếng động cơ gầm rú suốt đêm ngày. Đứng từ xa nhìn lại, sân bay như một cái gai khổng lồ cắm vào lòng đại ngàn Trường Sơn."

Chi tiết đắt giá nhất mà ông Pả Triển thường kể chính là chiến thuật "vây, lấn, tấn, phá, triệt, diệt". Ông cùng dân bản và bộ đội đã đào hàng chục km giao thông hào, thắt chặt vòng vây xung quanh sân bay Tà Cơn.

Sự khốc liệt: "Chúng tôi đào hầm dưới làn bom tọa độ. Có những lúc hầm sập, anh em lại bới đất tìm nhau rồi lại cầm xẻng đào tiếp. Mục tiêu là phải đưa đường hào vào sát hàng rào kẽm gai của địch, khiến máy bay chúng không thể hạ cánh bình thường mà phải thả hàng tiếp tế từ trên cao."

Tình đoàn kết: Ông kể về những gùi gạo, gùi đạn của dân bản Vân Kiều xuyên rừng trong đêm để tiếp tế cho bộ đội chốt chặn ở sát mép sân bay. Với ông, mỗi hạt gạo tiếp tế lúc đó quý như một viên đạn.

Khi nhìn vào những xác máy bay C-130 và trực thăng UH-1 còn sót lại tại di tích hiện nay, ông Pả Triển không giấu nổi niềm tự hào. Ông bảo, mỗi chiếc máy bay bị bắn hạ là một minh chứng cho thấy vũ khí hiện đại đến đâu cũng phải khuất phục trước lòng yêu nước.

Lời nhắn nhủ của người lính già Vân Kiều:

"Tà Cơn xưa là máu và lửa, nay là xanh ngắt màu cà phê, hồ tiêu. Tôi kể lại chuyện xưa không phải để giữ thù hận, mà để con cháu biết rằng để có màu xanh này, cha ông đã phải đổi bằng bao nhiêu xương máu dưới những đường hào."

Di tích Sân bay Tà Cơn qua lời kể của nhân chứng Pả Triển hiện lên không chỉ là một bảo tàng ngoài trời với những khối sắt thép han rỉ, mà là một khúc ca bi tráng về sức mạnh của sự kết hợp giữa bộ đội chủ lực và nhân dân địa phương. Đứng giữa đường băng Tà Cơn hôm nay, lắng nghe gió đại ngàn thổi qua, ta mới thấu hiểu hết sự vĩ đại của những con người đã làm nên kỳ tích ở "Điện Biên Phủ thứ hai" này.