câu chuyện lịch sử 10a4 (68)
câu chuyện lịch sử
Quảng Bình Quan và Thành Cổ: Những "Vết Sẹo" Kiêu Hãnh Của Đồng Hới
Nằm giữa lòng thành phố, Quảng Bình Quan (xây dựng năm 1631) và Thành cổ Đồng Hới (xây dựng thời vua Gia Long) từng là hệ thống phòng thủ kiên cố bậc nhất miền Trung.
Ông Dực thường kể lại những năm 1964 - 1972, khi đế quốc Mỹ thực hiện chiến dịch ném bom hủy diệt thị xã Đồng Hới.
Sự tàn phá khốc liệt: Ông nhớ lại: "Lúc đó, Quảng Bình Quan và Thành cổ là mục tiêu hàng đầu của máy bay Mỹ. Tôi tận mắt chứng kiến những tảng đá xây thành dày hàng mét bị bom nổ tung, văng xa hàng chục mét. Cả thị xã Đồng Hới sau các trận oanh tạc chỉ còn là một đống đổ nát, trắng xóa vôi gạch". Quảng Bình Quan đổ nát: Di tích Quảng Bình Quan – biểu tượng của vùng đất "gió Lào cát trắng" – đã bị bom đánh sập hoàn toàn vào năm 1965. Ông Dực nghẹn ngào: "Nhìn cổng quan đổ xuống, dân làng chúng tôi đau như đứt từng khúc ruột, vì đó là linh hồn của quê hương".
Trong hồi ức của ông Dực, các bờ thành rêu phong của Thành cổ Đồng Hới không chỉ là tường đá mà là những trận địa pháo cao xạ của quân dân ta. Bám trụ thành cổ: Ông kể về những đơn vị pháo binh trực chiến ngay trên mặt thành. "Dưới làn mưa bom, các chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ. Những vết lõm, vết xước trên tường thành mà các bạn thấy hôm nay chính là 'vết sẹo' của những trận đối đầu nghẹt thở giữa súng phòng không của ta và máy bay phản lực Mỹ". Bức tường không bao giờ đổ: Dù bị trúng hàng ngàn tấn bom, nhưng những đoạn tường thành còn sót lại vẫn đứng vững như ý chí của người dân Quảng Bình. "Địch có thể đánh sập đá, nhưng không đánh sập được niềm tin của chúng tôi". Giống như sự tận tâm của ông Hồ Tất Ái tại Quảng Trị hay bà Hạnh bên tượng đài Mẹ Suốt, thế hệ những người như ông Dực luôn tự hào về sự phục dựng các di tích này.
Phục dựng linh hồn: Sau ngày hòa bình, Quảng Bình Quan đã được phục dựng lại nguyên trạng dựa trên những bản vẽ cổ. Ông Dực chia sẻ: "Ngày khánh thành lại Quảng Bình Quan, những người già như chúng tôi đã khóc. Nó như một lời khẳng định rằng Đồng Hới đã thực sự hồi sinh". L
ời nhắn nhủ cho hậu thế: Mỗi khi dẫn con cháu đi dạo quanh công viên Thành cổ, ông thường dừng lại trước những đoạn tường đầy vết bom đạn và nói: "Các cháu hãy nhìn những vết sẹo này. Thành cổ không chỉ đẹp vì kiến trúc, mà đẹp vì nó đã cùng cha ông đi qua những ngày tháng gian khổ nhất. Giữ gìn nó là giữ gìn danh dự của người Đồng Hới".
Qua lời kể của ông Nguyễn Văn Dực, Quảng Bình Quan và Thành cổ Đồng Hới không còn là những khối đá khô khốc. Chúng mang hơi thở của lịch sử, kể về một thời kỳ Đồng Hới bị san phẳng nhưng tinh thần con người vẫn hiên ngang đứng vững.
