Câu chuyện lịch sử a4 (23)

Vịnh Mốc – nơi sự sống nảy mầm trong bom đạn

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, khi vùng đất Vĩnh Linh (Quảng Trị) bị bom đạn cày xới ngày đêm, người dân nơi đây đã làm nên một kỳ tích giữa lòng đất – Địa đạo Vịnh Mốc. Không chỉ là nơi trú ẩn tránh bom, địa đạo còn là biểu tượng sáng ngời của ý chí bám đất, bám làng và khát vọng sống mãnh liệt của con người Việt Nam trong chiến tranh.

Nhân chứng đặc biệt của câu chuyện ấy là Hoàng Thị Sen – một trong những em bé được sinh ra ngay trong lòng địa đạo. Hiện nay bà vẫn còn sống và nhiều lần xuất hiện trên báo chí, truyền hình, kể lại ký ức về “ngôi làng dưới lòng đất” năm xưa. Cuộc đời của bà gắn bó với chính di tích này, trở thành minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của con người giữa hoàn cảnh khốc liệt.

Theo lời bà Hoàng Thị Sen, vào cuối những năm 1960, bom đạn Mỹ trút xuống Vĩnh Linh không ngớt. Nhà cửa đổ nát, đất đai bị cày xới, nhưng người dân không rời bỏ quê hương. Để bảo vệ tính mạng và giữ vững mảnh đất tuyến lửa, họ cùng bộ đội đào một hệ thống địa đạo sâu trong lòng đất đỏ bazan. Công việc hoàn toàn bằng sức người, với cuốc xẻng thô sơ, trong điều kiện thiếu thốn ánh sáng, lương thực và luôn đối mặt với nguy hiểm. Đất được đào lên ban đêm để tránh máy bay trinh sát; từng mét hầm là mồ hôi, là quyết tâm và cả niềm tin vào ngày mai.

Dần dần, địa đạo hình thành như một ngôi làng ngầm hoàn chỉnh. Bên trong có những căn buồng nhỏ làm nơi ở cho từng gia đình, có bếp Hoàng Cầm để nấu ăn không lộ khói, có giếng nước, trạm y tế và cả phòng sinh. Cuộc sống dưới lòng đất tuy chật hẹp và thiếu ánh sáng, nhưng không vì thế mà thiếu tình người. Người dân vẫn sinh hoạt, lao động, học tập, vẫn động viên nhau giữa những ngày tháng gian nan.

Chính trong không gian đặc biệt ấy, 17 em bé đã chào đời an toàn – trong đó có bà Hoàng Thị Sen. Sự ra đời của những đứa trẻ giữa lòng đất tối là minh chứng mạnh mẽ nhất cho khát vọng sống và niềm tin vào tương lai. Trên mặt đất là bom rơi, lửa cháy; dưới lòng đất là tiếng khóc trẻ thơ – âm thanh của hy vọng. Bà Sen từng chia sẻ rằng, dù tuổi thơ gắn liền với bóng tối và tiếng bom, nhưng bà luôn cảm nhận được tình yêu thương bao bọc từ cộng đồng, từ chính quê hương mình.

Chiến tranh kết thúc, địa đạo Vịnh Mốc không còn là nơi trú ẩn mà trở thành di tích lịch sử cách mạng quan trọng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Mỗi khi trở lại nơi mình sinh ra, bà Hoàng Thị Sen không chỉ tìm lại ký ức tuổi thơ mà còn kể cho thế hệ trẻ nghe về những năm tháng gian khổ nhưng đầy tự hào. Câu chuyện của bà giúp người nghe hiểu rằng, con người Việt Nam có thể biến lòng đất thành pháo đài, biến gian khổ thành sức mạnh để giữ gìn quê hương.

Hôm nay, khi bước chân xuống những bậc thang dẫn vào địa đạo, ta không chỉ tham quan một công trình lịch sử, mà còn bước vào không gian của ký ức và lòng kiên cường. Địa đạo Vịnh Mốc là minh chứng hùng hồn rằng ý chí con người có thể vượt lên mọi hủy diệt. Đó là giá trị lịch sử và nhân văn sâu sắc mà di tích để lại – nhắc nhở mỗi chúng ta biết trân trọng hòa bình, biết ơn quá khứ và sống xứng đáng với những hy sinh của cha anh.