Câu chuyện lịch sử a4 (28)

Tượng đài Mẹ Suốt – Lời kể còn vang bên dòng Nhật Lệ

Có những tượng đài không chỉ được dựng lên bằng đá và đồng, mà còn được khắc sâu trong ký ức của những người đã từng sống cùng lịch sử. Bên dòng sông Nhật Lệ, Tượng đài Mẹ Suốt lặng lẽ đứng đó, hướng mắt ra dòng nước như vẫn đang dõi theo từng chuyến đò năm xưa. Với ông Nguyễn Hữu Tùng, một người từng chứng kiến chiến tranh trên mảnh đất này, hình ảnh Mẹ Suốt không phải là huyền thoại xa xôi, mà là một con người rất thật, rất gần, gắn liền với những ngày tháng không thể nào quên.

Theo lời kể của ông Nguyễn Hữu Tùng, mỗi lần đứng trước tượng đài, ông lại có cảm giác như thời gian đang quay ngược. Dòng sông Nhật Lệ hôm nay hiền hòa, trong xanh, nhưng trong ký ức ông là những ngày bom đạn dội xuống không ngừng, khói lửa bao trùm cả một vùng quê. Chính trong hoàn cảnh khốc liệt ấy, hình ảnh Mẹ Suốt hiện lên nhỏ bé mà vững chãi, lặng lẽ chèo đò qua sông như một thói quen không thể thiếu của cuộc sống kháng chiến.

Ông Tùng không nhớ chính xác đã bao nhiêu lần nhìn thấy Mẹ Suốt ra bến sông, chỉ biết rằng hầu như ngày nào cũng thấy mẹ. Sáng sớm hay chiều muộn, dù nắng gắt hay mưa bom, mẹ vẫn xuất hiện với mái chèo quen thuộc. Khi tiếng máy bay gầm rú vang lên, nhiều người vội vã tìm chỗ trú ẩn, còn mẹ thì vẫn bám lấy con đò. Đối với mẹ, con đò không chỉ chở người qua sông, mà còn chở theo nhiệm vụ, trách nhiệm và niềm tin rằng bộ đội sang được bờ bên kia thì quê hương sẽ được bảo vệ.

Ông Nguyễn Hữu Tùng đặc biệt nhớ ánh mắt của Mẹ Suốt mỗi lần đưa bộ đội qua sông. Đó không phải ánh mắt lo sợ, mà là ánh mắt cương nghị, bình thản đến lạ thường. Trong khoảnh khắc sinh tử, mẹ vẫn giữ sự điềm tĩnh như thể đã quen với hiểm nguy. Chính sự bình thản ấy đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho những người được mẹ đưa qua sông, khiến họ vững tin hơn trước khi bước vào trận chiến.

Điều khiến ông Tùng xúc động nhất chính là sự giản dị của Mẹ Suốt. Không khẩu hiệu, không lời kêu gọi, mẹ làm công việc ấy như một phần của cuộc sống thường ngày. Nhưng trong chiến tranh, chính những con người âm thầm như vậy lại giữ cho mạch sống của kháng chiến không bị đứt đoạn. Mẹ Suốt không cầm súng ra trận, nhưng mỗi chuyến đò của mẹ đều góp phần làm nên chiến thắng.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, Mẹ Suốt trở thành tượng đài sừng sững bên sông Nhật Lệ. Với ông Nguyễn Hữu Tùng, bức tượng ấy không chỉ để tưởng nhớ một con người cụ thể, mà còn là hình ảnh đại diện cho biết bao bà mẹ Việt Nam đã hy sinh thầm lặng trong chiến tranh. Mỗi lần nhìn tượng đài, ông như thấy lại cả một thời tuổi trẻ gian khổ, mất mát nhưng đầy niềm tin và lý tưởng.

Qua lời kể của nhân chứng Nguyễn Hữu Tùng, Tượng đài Mẹ Suốt hiện lên không chỉ là một công trình lịch sử, mà là biểu tượng sống động của lòng yêu nước giản dị mà bền bỉ. Mẹ Suốt không chỉ chèo đò qua sông Nhật Lệ năm xưa, mà còn “chèo” ký ức của cả một thế hệ đi qua chiến tranh để đến với hòa bình. Tượng đài hôm nay vì thế không chỉ là điểm đến lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở lặng lẽ về những con người bình thường đã làm nên những điều phi thường cho độc lập, tự do của dân tộc.