Câu chuyện lịch sử a4 (30)

Bến phà Long Đại trong ký ức người ở lại

Có những dòng sông không chỉ chảy qua làng quê, mà còn chảy xuyên qua lịch sử dân tộc. Với người dân Quảng Bình, Bến phà Long Đại là một nơi như thế. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bến phà không chỉ nối hai bờ sông, mà còn nối hậu phương với tiền tuyến, nối sự sống với hiểm nguy. Qua lời kể của bà Nguyễn Thị Minh – một người đã trực tiếp chứng kiến những năm tháng khói lửa ấy – lịch sử hiện lên không ồn ào, nhưng đầy day dứt và ám ảnh.

Bà Nguyễn Thị Minh nhớ lại rằng, trong chiến tranh chống Mỹ, Bến phà Long Đại gần như không có ngày nào được yên bình. Máy bay địch thường xuyên bay thấp, trút bom xuống dòng sông và hai bên bờ nhằm cắt đứt tuyến vận chuyển. Có những ngày, mặt sông bị bom đánh tung lên, nước đục ngầu, cây cối đổ ngổn ngang, nhưng bến phà vẫn không thể ngừng hoạt động.

Theo lời bà, công việc ở bến phà luôn diễn ra trong sự căng thẳng tột độ. Ban ngày, mọi người phải tìm cách ngụy trang, che giấu phà và phương tiện để tránh sự phát hiện của máy bay. Ban đêm, khi trời tối, phà mới lặng lẽ hoạt động. Trong ánh đèn mờ và màn sương dày, những chuyến phà chở bộ đội, vũ khí, lương thực lần lượt sang sông. Mỗi chuyến đi là một lần đánh cược với sự sống.

Điều khiến bà Minh không bao giờ quên là tinh thần trách nhiệm của những con người nơi bến phà. Dù ai cũng sợ hãi trước bom đạn, nhưng không ai cho phép mình chùn bước. Có những lúc bom nổ rất gần, mọi người chỉ kịp nằm rạp xuống bờ sông, chờ tiếng nổ dứt rồi lại đứng dậy tiếp tục công việc. Trong suy nghĩ của họ khi ấy, nếu phà dừng lại thì bộ đội phía trước sẽ thiếu tiếp tế, và hậu quả sẽ không thể lường hết.

Bến phà Long Đại còn là nơi chứng kiến những cuộc chia tay lặng lẽ mà ám ảnh. Bà Minh kể rằng, nhiều người lính khi bước lên phà vẫn còn rất trẻ. Họ mang theo balô, súng đạn và cả niềm tin chiến thắng. Trong ánh mắt họ có sự lo lắng, nhưng cũng có quyết tâm sắt đá. Không ít người trong số ấy đã không bao giờ trở lại, để lại nỗi đau âm thầm cho gia đình và cho chính những người ở lại bến phà.

Sau ngày đất nước thống nhất, chiến tranh lùi xa, Bến phà Long Đại dần trở nên yên bình. Dòng sông lại chảy hiền hòa, không còn tiếng bom rơi, không còn những chuyến phà vội vã trong đêm. Thế nhưng, với bà Nguyễn Thị Minh, ký ức về một thời khốc liệt vẫn còn nguyên vẹn. Mỗi lần đứng bên bờ sông, bà lại nhớ đến những con người đã từng đi qua nơi đây, nhớ đến những hy sinh thầm lặng không phải ai cũng biết.

Từ lời kể của nhân chứng Nguyễn Thị Minh, Bến phà Long Đại hiện lên không chỉ là một di tích lịch sử, mà là nơi lưu giữ linh hồn của quá khứ. Những con người bình dị nơi bến phà đã góp phần giữ vững mạch giao thông, góp phần làm nên thắng lợi chung của dân tộc. Giữa cuộc sống hòa bình hôm nay, ký ức về Bến phà Long Đại vẫn nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết trân trọng lịch sử, biết ơn những hy sinh thầm lặng và sống xứng đáng với quá khứ hào hùng của quê hương, đất nước.