Câu chuyện lịch sử A4 (71)

Thành Cổ Quảng Trị và “Bản hòa tấu” 81 ngày đêm

Thành cổ Quảng Trị là nơi diễn ra cuộc chiến 81 ngày đêm khốc liệt năm 1972. Đây là nơi mà mỗi mét vuông đất đều thấm máu chiến sĩ, nơi bom đạn cày xới ngày đêm, biến một tòa thành cổ kính thành bình địa.

Câu chuyện:

Ông Sủng nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi tuổi. Mỗi lần nhắc về 81 ngày đêm ấy, giọng ông chậm lại. Ông kể, điều ám ảnh nhất không chỉ là bom rơi pháo nổ, mà là những đêm vượt sông Thạch Hãn trong mưa bom để tiếp tế và đưa thương binh ra ngoài.

“Có đêm nước sông đỏ ngầu, pháo sáng rực cả một vùng trời,” ông nhớ lại. Những chiếc thuyền nhỏ chở đầy đạn dược và lương thực lặng lẽ trôi trong tiếng nổ chát chúa. Nhiều người vừa đặt chân tới bờ đã ngã xuống. Có đồng đội buổi chiều còn ngồi cạnh nhau chia nhau mẩu lương khô, đêm đã nằm lại dưới lòng sông.

Ông thường kể rằng, giữa khói lửa, những chàng trai tuổi đôi mươi vẫn hát khe khẽ để át tiếng bom. Họ động viên nhau: “Còn người là còn Thành cổ.” Thành bị bom cày xới từng lớp đất, nhưng tinh thần thì không gì khuất phục nổi.

Sau chiến tranh, năm nào đến ngày 27/7, ông và đồng đội cũ lại trở về bờ sông Thạch Hãn thả hoa đăng. Ông bảo đó không chỉ là tưởng niệm, mà là lời hẹn với những người đã mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi.

Chi tiết đắt giá:

Lời nhắn nhủ mà ông thường lặng lẽ nói khi nhìn dòng nước trôi là:

“Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.”

Những nhân chứng như ông Hợi không chỉ kể về cái chết và sự khốc liệt, mà còn kể về sự lạc quan hiếm có giữa “mưa bom bão đạn”. Họ bước vào trận chiến chỉ với một khẩu súng, một ba lô con cóc và niềm tin sắt đá rằng phải giữ bằng được từng tấc đất của Tổ quốc.

“Chúng tôi sống sót,” ông nói, “là để kể lại cho thế hệ sau rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi xuân của biết bao người.”