câu chuyện lịch sử a4

Địa Đạo trong lòng dân

Khi mặt đất không còn an toàn, vào năm 1972, Triệu Phong nằm trong "tọa độ lửa", là vùng giáp ranh trực tiếp với Thành cổ Quảng Trị. Bom đạn cày xới mặt đất đến mức không còn một bóng cây xanh. Bà Đào là nhân chứng sống trong hành trình đắp “ Địa Đạo” này. Theo lời kể của bà Đào: "Lúc đó, nhà cửa trên mặt đất chỉ còn là đống gạch vụn. Muốn sống, muốn giữ bộ đội, chúng tôi phải đưa tất cả xuống lòng đất. Nhưng không phải địa đạo quy mô như ở Vĩnh Linh, mà là những căn hầm bí mật ngay trong chính mảnh vườn, gian bếp của dân." Cái hay và cái khéo của người dân Triệu Phong, theo bà Đào, chính là cách đào hầm mà kẻ địch dù có đứng ngay trên nắp cũng không phát hiện ra. Nắp hầm dưới gầm giường: Bà Đào kể rằng gia đình bà đã đào một căn hầm ngay dưới gầm phản (giường gỗ). Ban ngày, bà vẫn sinh hoạt, nấu nướng bình thường bên trên. Bà dùng những đống củi, rơm rạ hoặc những vật dụng gia đình cũ kỹ để che chắn lối vào hầm. "Địch vào khám xét, thấy bà già ngồi khâu vá hay nấu nồi khoai bên bếp lửa, chúng không ngờ rằng ngay dưới chân tôi là 3-4 chiến sĩ đang ẩn nấp." ​“Địa đạo tâm linh" và sự hy sinh thầm lặng "Địa đạo trong lòng dân" không chỉ là những hố đất, mà là sự bảo vệ tuyệt đối của người dân dành cho chiến sĩ. Bà Đào nhớ lại những đêm thức trắng để nấu cơm, vắt thành từng nắm nhỏ để bí mật đưa xuống hầm. Bà phải canh chừng từng bước chân của lính tuần tra. "Có những lúc giặc đứng ngay trên sân hỏi chuyện, lòng tôi như lửa đốt vì dưới hầm các anh đang bị thương, phải nén cơn đau, không được phát ra tiếng động nào." Trong hầm chật hẹp, thiếu không khí, bà Đào thường xuyên phải dùng quạt nan hoặc đứng ở cửa hầm giả vờ làm việc để lùa không khí xuống cho bộ đội thở. "Chúng tôi ăn khoai sắn, nhường cơm trắng cho các anh. Các anh có khỏe thì mới giữ được Thành cổ.". Bà Đào kể về một kỷ niệm khi lính đối phương vào nhà nghi ngờ có bộ đội trú ẩn, địch dùng gậy sắt thọc xuống đất để tìm hầm bí mật. Bà Đào lúc đó đã bình tĩnh rót nước, mời chúng uống và trò chuyện về sự vất vả của chiến tranh để phân tán sự chú ý. "Lúc đó tim tôi đập nhanh lắm, nhưng mặt phải tỉnh bơ. Nếu chúng phát hiện, cả nhà tôi và các chú bộ đội đều hy sinh. Nhưng cái tình với cách mạng lớn hơn nỗi sợ chết.". Câu chuyện của bà Lê Thị Đào không chỉ là ký ức cá nhân mà đại diện cho hàng ngàn bà mẹ, người chị ở Triệu Phong. Địa đạo trong lòng dân chính là sự che chở, bao bọc của nhân dân. Chiến tranh có thể san phẳng nhà cửa, công trình, nhưng không thể phá vỡ được hệ thống "địa đạo" vô hình xây dựng bằng lòng tin và tình yêu nước. Chính nhờ những "căn hầm lòng dân" như của bà Đào mà các chiến sĩ có nơi trú quân, hồi phục sức khỏe để tiếp tục vượt sông Thạch Hãn vào chiến đấu tại Thành cổ, viết nên bản anh hùng ca 81 ngày đêm.