Câu chuyện lịch sử Hoàng Ngân

Hoàng Ngân tên thật là Phạm Thị Vân, sinh trong một gia đình tiểu thương ở phố Savatxitơ (nay là phố Quang Trung- Hải Phòng), quê gốc ở Nam Định. Lớn lên trong không khí sục sôi của cách mạng, những cuộc bãi công của công nhân, đấu tranh của tiểu thương chợ Sắt đã tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, nhận thức của Hoàng Ngân. Hòa mình vào trong phong trào cách mạng của quần chúng, Hoàng Ngân hăng hái tham gia tổ chức Thanh niên dân chủ những năm 1936- 1939 và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, khi mới 17 tuổi. Từ đó, Hoàng Ngân tạm biệt gia đình đi làm cách mạng. Bà được phân công vào làm việc ở nhà Máy Tơ, Máy Chai, Chợ Sắt… trực tiếp hoạt động, xây dựng cơ sở quần chúng và hướng dẫn họ đấu tranh. Hoàng Ngân trở thành người cán bộ có tài vận động quần chúng công nhân và nhân dân lao động chống áp bức bóc lột. Là Đảng viên trẻ, có bản lĩnh, có tinh thần trách nhiệm, Hoàng Ngân được phân công đảm nhiệm việc liên lạc giữa Xứ ủy Bắc Kỳ với Trung ương Đảng và là một trong những cán bộ chủ chốt của Đảng bộ Hải Phòng. Năm 1939, thực dân Pháp điên cuồng đàn áp phong trào cách mạng tại Hải Phòng, Ban cán sự Đảng phát động quần chúng đấu tranh chống thuế cư trú, thuế đèn, thuế nước. Ngày 30-5-1939, hơn một vạn nhân dân thành phố tập trung tại ngã tư phố Bắc Ninh (nay là phố Lãn Ông) sau đó kéo lên tòa Đốc lý đấu tranh. Khi đoàn biểu tình đến sở Cẩm thì bị binh lính và cảnh sát đàn áp. Hàng trăm người bị chúng bắt giữ, trong đó có đồng chí Tô Hiệu, Bí thư Thành ủy và Hoàng Ngân (ngay sau đó Tô Hiệu được đoàn biểu tình bảo vệ để trốn thoát). Sau ba tháng giam giữ, không có chứng cớ gì, địch phải trả tự do cho bà.  Rời khỏi trại giam, Hoàng Ngân tiếp tục hoạt động cách mạng, được giao phụ trách công tác vận động phụ nữ Hải Phòng. Những năm 1941-1942, Hoàng Ngân làm liên lạc cho đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ… sau đó Xứ ủy điều bà về phụ trách công tác phụ nữ ở tỉnh Hà Đông, rồi tỉnh Sơn Tây. Năm 20 tuổi, Hoàng Ngân tham gia Ban Thường vụ Hội phụ nữ giải phóng Bắc Kỳ. Tháng 1-1944, Hoàng Ngân dự hội nghị cán bộ ở Hà Đông. Cuộc họp đang tiến hành thì bị địch bao vây. Hoàng Ngân nhanh chóng giúp các đồng chí mình trốn thoát, còn bản thân thì bị bắt. Mặc dù bị kẻ thù tra tấn dã man chết đi sống lại nhiều lần nhưng chúng không khuất phục được Bà. Hoàng Ngân bị kết án 12 năm tù và giam tại Hỏa Lò (Hà Nội). Ở trong tù, Hoàng Ngân vận động anh chị em tù đấu tranh đòi cải thiện chế độ sinh hoạt, chống đàn áp,  khủng bố. Những trận đòn dã man của kẻ thù đã làm cho bà mắc chứng đau đầu nặng. Ngày 9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp. Lợi dụng thời cơ, Đảng bố trí cho Hoàng Ngân vượt ngục. Trở về, Bà được phân công làm Bí thư Đoàn Phụ nữ cứu quốc Hà Nội. Trong những ngày chuẩn bị Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội và những ngày đầu thành lập chính quyền cách mạng Tháng Tám /1945, Hoàng Ngân đã tổ chức đội nữ du kích Minh Khai để học tập, rèn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Năm 1946, Hoàng Ngân được Xứ ủy cử làm Bí thư Đoàn Phụ nữ cứu quốc tỉnh Hải Dương. Đầu năm 1947, được bầu vào Khu ủy Liên khu 3, phụ trách công tác dân vận và Khu hội phụ nữ. Cuối năm 1947, Bà được cử làm Bí thư Trung ương lâm thời Đoàn Phụ nữ cứu quốc Việt Nam. Tiếp đó, trong Hội nghị cán bộ Phụ vận toàn miền Bắc (năm 1947), Bà được bầu làm Bí thư Ban Phụ nữ cứu quốc Bắc bộ. Hoàng Ngân làm việc không biết mệt mỏi. Bà xông xáo lo toan, cùng cán bộ lãnh đạo Hội duy trì liên lạc, nắm chắc và đẩy mạnh hoạt động của phong trào phụ nữ kháng chiến.

Do bệnh tật dày vò, ngày 17-7-1949, sau một cơn đau nặng, Hoàng Ngân đã qua đời tại chiến khu Việt Bắc, khi mới 28 tuổi. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ở bất kỳ cương vị nào, Hoàng Ngân cũng nêu tấm gương sáng của người cán bộ cách mạng, tận trung với nước, tận hiếu với dân.